11 Μαΐ 2022
Αλ. Τσίπρας: Η ζωή των πολιτών με Μητσοτάκη θυμίζει survivor - Όποιος επιβιώσει και όποιος αντέξει
Αλ. Τσίπρας: Η ζωή των πολιτών με Μητσοτάκη θυμίζει survivor - Όποιος επιβιώσει και όποιος αντέξει:
Δήλωση του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία στη Θεσσαλονίκη
<
.
Η καθημερινότητα και η ζωή των πολιτών με την κυβέρνηση Μητσοτάκη θυμίζει πλέον Survivor. Όποιος επιβιώσει, όποιος αντέξει. Αυτή η ιστορία δεν μπορεί να συνεχιστεί. Δεν είναι μόνο οι εννιά μήνες λεηλασίας με τις τιμές διπλάσιες και τετραπλάσιες στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Mάθε που και πως ψηφίζεις στις γειτονιές της Α Αθήνας
Ψηφίζουμε όλοι! Τους στέλνουμε πίσω τον λογαριασμό.
Μάθε πώς και πού ψηφίζεις 
https://www.syriza.gr/page/ekloges.html
https://www.syriza.gr/page/ekloges.html
Εκλογικά κέντρα στην Α' Αθήνας:
ΕΞΑΡΧΕΙΑ-ΝΕΑΠΟΛΗ - 46ο Λύκειο Αθηνών Χαρ..Τρικούπη 174 & Διγενή Ακρίτα 22ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΥΚΑΚΙ - 1ο Πειραματικό Λύκειο, Ηπίτου 15ΑΝΩ-ΚΑΤΩ ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ-ΘΗΣΕΙΟ - 12ο Γυμνάσιο Αθηνών, Κειριαδών & ΣφηττίωνΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ-ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ-ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ-ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ - Πολυχώρος Σπούτνικ, Κεραμεικού 46 & ΜυλέρουΠΑΤΗΣΙΑ - 40ό Λύκειο Αθηνών, Ταϋγέτου 60ΚΟΛΩΝΟΣ - 4ο Δημοτικό Διαμέρισμα Δ.Α., Λένορμαν 35 & ΑλεξανδρείαςΠΛΑΤΕΙΑ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ-ΑΧΑΡΝΩΝ-ΚΥΨΕΛΗ-ΠΛ. ΑΜΕΡΙΚΗΣ - 26ο Δημοτικό Σχολείο, Φωκίωνος Νέγρη 63ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - 17ο Δημοτικό Σχολείο, Αμπελακίων 24 & ΠανόρμουΓΚΥΖΗ-ΠΟΛΥΓΩΝΟ-ΤΟΥΡΚΟΒΟΥΝΙΑ -102ο Δημοτικό Σχολείο, Βαφειοχωρίου 25ΠΑΓΚΡΑΤΙ-ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ - 1o Δημοτικό Σχολείο, Σπύρου Μερκούρη 20 (έναντι Αλσους) ΑΚΡΟΠΟΛΗ - 70ό Δημοτικό Σχολείο, Καλλισπέρη 1
10 Μαΐ 2022
Υποψηφιότητες ΑΤΤΙΚΗΣ για την Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ -Προοδευτική Συμμαχία
ΑΒΕΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΟΥΛΙΜΕΤΣΗ ΟΛΓΑ
ΑΓΑΤΣΑ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΑΓΓΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΙΩ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ (ΝΑΣΟΣ)
ΑΘΑΝΙΤΗ ΟΛΓΑ
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ ΤΡΥΦΩΝ
ΑΛΕΞΙΟΥ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΑΛΕΞΙΟΥ ΚΩΣΤΑΣ
ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
ΑΛΕΥΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΑΜΠΛΑΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ
ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΑΝΔΡΙΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
ΑΝΤΩΝΙΟΖΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΑΡΑΠΗ- ΜΠΕΛΩΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ(ΓΙΩΤΑ)
ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΑΡΣΕΝΗ ΕΥΓΕΝΙΑ (ΤΖΕΝΗ)
ΑΡΩΝΗ ΜΑΡΙΑ
ΑΥΛΩΝΙΤΟΥ ΕΛΕΝΗ
ΑΧΤΣΙΟΓΛΟΥ ΕΦΗ
ΒΑΒΟΥΛΗ ΣΤΑΜΑΤΑ (ΜΑΤΙΝΑ)
ΒΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΒΑΜΒΟΥΡΕΛΛΗ ΜΑΡΙΑ
ΒΑΜΒΟΥΡΕΛΛΗΣ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΟΣ
ΒΕΛΛΙΔΟΥ ΦΑΝΗ
ΒΕΡΒΕΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΒΕΡΕΛΗ ΒΑΣΩ
ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ
ΒΙΣΒΙΚΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΒΙΤΣΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΒΛΑΜΗ ΕΛΕΝΗ
ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΒΟΥΤΣΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΓΕΝΙΔΟΥΝΙΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΓΕΝΝΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΘΥΜΙΟΣ
ΓΙΑΜΠΟΥΡΑΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΜΑΡΙΑ
ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΓΙΑΝΝΟΥΣΑΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
ΓΙΑΠΙΤΖΗΣ ΜΙΧΑΗΛ
ΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΓΚΙΒΑΛΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ
ΓΚΙΟΥΛΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ
ΓΚΟΓΚΟΓΛΟΥ ΑΓΓΕΛΟΣ
ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΔΕΔΕΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ
ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΩΑΝΝΑ (ΤΖΕΝΗ)
ΔΟΥΒΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΔΟΥΡΟΥ ΡΕΝΑ
ΔΟΥΣΗ ΜΑΓΚΥ
ΔΟΥΦΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΔΡΙΤΣΑΣ ΘΟΔΩΡΗΣ
ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΑΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΕΥΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ
ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΖΑΡΚΙΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΖΑΧΑΡΕΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΖΗΣΗ ΕΦΗ
ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΑΣΟΣ
ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ
ΘΕΟΦΙΛΑΤΟΣ ΜΑΡΙΟΣ
ΘΕΟΧΑΡΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ (ΚΑΙΤΗ)
ΘΕΟΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
ΚΑΒΒΑΔΙΑ ΑΝΝΕΤΑ
ΚΑΒΟΥΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΚΑΒΡΟΥΔΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
ΚΑΙΝΑΝΑ ΠΕΓΚΥ
ΚΑΛΑΜΑΡΑ ΕΦΗ
ΚΑΛΑΜΑΡΗ ΜΑΡΙΑ
ΚΑΛΑΝΤΖΗ ΟΥΡΑΝΙΑ (ΡΑΝΙΑ)
ΚΑΛΑΝΤΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ ΠΕΤΡΟΣ
ΚΑΛΟΥΣΗ ΑΜΑΛΙΑ
ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ
ΚΑΡΑΓΙΑΝNΙΔΟΥ ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ
ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ (ΤΑΝΙΑ)
ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ ΕΥΗ
ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΚΑΡΑΜΕΣΙΝΗ ΜΑΡΙΑ
ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΚΑΡΑΝΤΙΛΙΟΝ ΝΙΚΟΣ
ΚΑΡΙΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
ΚΑΡΚΟΥΛΙΑ ΖΩΗ
ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΣ ΚΩΣΤΗΣ
ΚΑΡΥΣΤΙΝΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ ΔΑΥΙΔ
ΚΑΣΙΜΑΤΗ ΝΙΝΑ (ΕΙΡΗΝΗ)
ΚΑΤΡΑΝΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΝΑΤΑΣΑ)
ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΑΤΩΠΟΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ (ΑΚΗΣ)
ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ ΧΑΡΑ
ΚΑΦΑΤΣΑΚΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ (ΤΙΝΑ)
ΚΕΪΜΑΛΗ ΕΛΕΝΗ
ΚΙΣΚΗΡΑ ΧΡΥΣΑΝΘΗ
ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ ΠΑΥΛΟΣ
ΚΝΗΤΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΚΟΛΤΣΙΔΑ ΔΑΝΑΗ
ΚΟΛΥΒΟΔΙΑΚΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ
ΚΟΜΗΝΕΑ ΣΟΦΙΑ
ΚΟΝΟΜΟΔΗ ΕΛΕΝΑ
ΚΟΝΤΟΝΑΣΙΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΚΟΝΤΟΥΛΗ ΙΩΑΝΝΑ
ΚΟΝΤΟΦΑΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΚΟΡΔΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ
ΚΟΡΚΟΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΟΡΜΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΟΡΩΝΑΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
ΚΟΤΣΑΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΚΟΤΣΙΦΑΚΗΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ (ΘΕΜΗΣ)
ΚΟΥΒΕΛΑ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΚΟΥΒΕΛΗ ΜΑΡΙΑ
ΚΟΥΒΕΛΗΣ ΦΩΤΗΣ
ΚΟΥΡΙΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ
ΚΟΥΡΟΥΜΠΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΟΥΤΣΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΚΟΥΦΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΚΟΨΙΔΗΣ ΜΑΚΗΣ
ΚΡΕΤΣΟΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ
ΚΥΛΑΚΟΥ ΚΑΙΤΗ
ΚΥΠΡΙΑΝΙΔΟΥ ΕΡΜΙΝΑ
ΚΥΡΑΤΣΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
ΚΥΡΙΑΚΑΡΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΚΥΡΙΤΣΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ ΑΝΝΑ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΝΑΗ
ΛΑΒΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΛΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΓΙΩΤΑ)
ΛΑΜΠΡΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΑΝΟΣ
ΛΕΒΕΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΛΕΚΑΤΣΑ ΣΤΑΜΩ
ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ ΜΑΚΗΣ
ΛΙΑΚΟΥ ΕΛΠΙΔΑ
ΛΙΒΑΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΛΟΓΟΘΕΤΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΛΟΥΚΑ ΜΑΡΙΑ
ΛΟΥΚΑΚΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΛΟΥΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΛΥΜΠΕΡΑΚΗ-BESSON ΑΙΜΙΛΙΑ
ΜΑΔΕΜΛΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΜΑΚΡΥΝΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΑΛΑΓΑΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΜΑΛΑΓΚΩΝΙΑΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΑΛΑΚΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΜΑΛΙΩΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΑΜΩΛΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ ΣΟΦΙΑ
ΜΑΝΙΑΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΜΑΝΙΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΜΑΝΟΥΣΟΓΙΩΡΓΑΚΗ ΣΤΥΛΙΑΝΗ
ΜΑΝΤΖΟΥΡΑΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΑΣΤΡΟΠΕΡΡΟΥ ΛΟΥΚΙΑ
ΜΑΤΡΑΓΚΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
ΜΑΤΣΟΥΚΑ ΧΑΡΙΣ
ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ (ΝΑΝΑ)
ΜΕΛΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ
ΜΕΛΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ (ΒΑΝΑ)
ΜΕΛΙΣΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΜΗΤΣΟΣ ΑΧΙΛΛΕΑΣ
ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ (ΝΤΙΑΝΑ)
ΜΟΥΖΑΛΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΟΥΜΟΥΛΙΔΗΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ (ΘΕΜΗΣ)
ΜΟΥΜΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ ΟΛΓΑ
ΜΠΑΛΑΦΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΠΑΛΑΦΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΠΑΛΤΑΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ
ΜΠΑΡΤΗΣ ΜΑΝΟΣ
ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΠΑΤΖΙΑ ΝΤΙΝΑ
ΜΠΑΤΣΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΜΠΕΗ ΘΑΛΕΙΑ
ΜΠΕΛΙΑ ΣΤΕΛΛΑ
ΜΠΕΧΡΑΚΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
ΜΠΙΡΜΠΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΜΠΙΣΤΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΜΠΟΓΔΑΝΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ
ΜΠΟΥΓΔΑΝΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ
ΜΠΟΥΓΕΛΕΚΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΠΟΥΛΕΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
ΜΥΛΩΝΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΝΑΣΣΗ ΟΛΓΑ
ΝΕΦΕΛΟΥΔΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΝΟΥΣΙΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΝΤΟΤΣΙΚΑΣ ΦΩΤΗΣ
ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΛΙΖΑ
ΞΥΝΟΓΑΛΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΟΡΦΑΝΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ
ΠΑΪΚΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ- ΝΙΚΩΝ
ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ (ΣΤΡΑΤΗΣ)
ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΠΑΝ ΠΑΝ)
ΠΑΝΔΗ ΣΟΦΙΑ
ΠΑΝΙΤΣΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΠΑΝΤΙΩΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ
ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ ΤΑΚΗΣ
ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ
ΠΑΠΠΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ
ΠΑΠΠΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΠΑΠΠΑΣ ΣΤΕΛΙΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
ΠΑΡΙΣΗ ΕΦΗ
ΠΑΤΣΑΚΙΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΠΕΘΕΡΙΩΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΠΙΛΑΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
ΠΟΛΙΤΟΥ ΣΤΕΛΛΑ (ΝΑΝΗ)
ΠΟΥΛΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΠΟΥΛΙΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ
ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΡΑΖΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΕΡΑΣΙΝΑ
ΡΕΛΛΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΡΕΠΟΥΣΗ ΜΑΡΙΑ
ΡΕΠΟΥΣΗ ΚΟΡΙΝΝΑ
ΡΕΠΠΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΡΗΓΑΣ ΠΑΝΟΣ
ΡΟΓΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
ΡΟΔΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΡΟΥΜΑΝΕΑ (ΜΑΛΑΜΗ) ΜΑΓΔΑ
ΡΟΥΣΙΑΚΗΣ ΑΧΙΛΛΕΑΣ
ΣΑΓΩΝΑΣ ΦΩΤΗΣ
ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΣΑΜΠΑΤΑΚΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
ΣΑΠΟΥΝΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ
ΣΑΠΟΥΝΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ (ΑΓΓΕΛΙΚΑ)
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΥΡΑ
ΣΑΡΡΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
ΣΒΙΓΚΟΥ ΡΑΝΙΑ
ΣΕΡΕΤΗ ΝΑΤΑΛΙΑ
ΣΕΦΕΡΙΑΔΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ
ΣΙΑΝΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΣΚΟΡΙΝΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΣΚΟΥΡΛΕΤΗΣ ΠΑΝΟΣ
ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΠΑΝΟΣ)
ΣΚΟΥΤΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΣΚΟΥΦΑΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ
ΣΚΥΝΔΙΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΣΟΥΛΤΑΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΣΠΑΝΕΑ ΡΕΓΓΙΝΑ ΑΓΓΕΛΙΝΑ
ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΣΠΙΡΤΖΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΣΤΑΣΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΣΤΑΣΙΝΟΣ ΣΤΑΘΗΣ
ΣΤΑΥΡΑΚΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ
ΣΤΑΥΡΙΔΟΠΟΥΛΟΣ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ
ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΣ
ΣΤΕΦΑΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΑ
ΣΤΕΦΟΥ ΟΛΓΑ
ΣΤΟΥΚΟΓΕΩΡΓΟΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ
STOYANOY RADOSTIN (ΧΑΡΗΣ)
ΣΤΟΥΜΠΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΣΤΡΑΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΣΤΡΟΥΖΑ ΕΛΕΝΑ
ΣΥΝΑΔΙΝΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ (ΤΖΟΥΛΙΟ)
ΤΑΡΑΜΠΟΥΚΑ (ΘΕΟΧΑΡΙΔΗ) ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ
ΤΕΜΠΟΝΕΡΑΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ
ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΤΖΕΔΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΤΖΙΑΤΖΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ
ΤΟΠΑΛΙΑΝ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΤΡΑΥΛΟΥ ΟΛΓΑ
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΟΥ ΧΑΡΙΣ
ΤΡΙΓΑΖΗΣ ΠΑΝΟΣ
ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ
ΤΣΕΚΕΡΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ
ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΤΣΙΛΙΚΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΤΣΙΜΙΤΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΣ
ΤΣΙΠΡΑ ΖΑΝΕΤ
ΤΣΙΠΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΤΣΙΡΙΓΩΤΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ
ΤΣΟΛΟΜΥΤΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΤΣΟΥΠΟΣ ΘΩΜΑΣ
ΥΔΡΑΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
ΦΑΤΟΥΡΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗ (ΚΕΛΛΥ)
ΦΑΦΛΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ
ΦΙΛΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΦΙΛΙΝΗ ΑΝΝΑ
ΦΛΑΜΠΟΥΡΑΡΗΣ ΑΛΕΚΟΣ
ΦΩΤΙΑΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΦΩΤΙΟΥ ΘΕΑΝΩ
ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΧΑΛΑΖΩΝΙΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΧΑΛΙΩΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ
ΧΑΝΤΑΝΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΝΑ
ΧΑΡΑΤΣΗ ΛΕΛΟΥΔΑ (ΛΟΥΛΑ)
ΧΑΡΙΤΟΥ ΜΑΡΙΑ
ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΧΑΤΖΗΣΑΒΒΑΣ ΜΑΡΚΟΣ
ΧΑΤΖΗΣΟΦΙΑ ΑΝΝΑ
ΧΑΤΖΗΣΩΚΡΑΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΧΡΗΣΤΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΤΑΣΙΑ)
ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΗΣ
ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ ΕΛΕΝΑ
9 Μαΐ 2022
7 Μαΐ 2022
Αλέξης Τσίπρας : Το πρόβλημα της στέγης και το χρέος μας στη νέα γενιά
Σε μια χώρα όπου το ποσοστό του πληθυσμού με ιδιόκτητη κατοικία εξακολουθεί να υπερβαίνει το 70%, η στέγαση έγινε μείζον πρόβλημα, διότι απουσιάζει διαχρονικά η συνεκτική στεγαστική πολιτική.
Ιδιαίτερα σήμερα, με μια κυβέρνηση απολύτως ταγμένη στα συμφέροντα μιας μικρής ελίτ, το πρόβλημα γενικεύεται μέσα στα αλλεπάλληλα κύματα ακρίβειας που εξανεμίζουν το διαθέσιμο εισόδημα και δυσχεραίνει το βιοτικό επίπεδο του μέσου πολίτη.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη σύντομα θα αποτελέσει παρελθόν. Η επόμενη μέρα ωστόσο όλοι γνωρίζουμε ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Για να ανταπεξέλθουμε στις πολύπλοκες προκλήσεις και τις συσσωρευμένες δυσκολίες χρειάζεται όραμα και προοπτική, κυρίως όμως χρειάζονται απαντήσεις στα σύνθετα προβλήματα. Τεκμηριωμένα σχέδια, σοβαρή οργάνωση και στοχευμένες δράσεις στα πλέον κομβικά ζητήματα ώστε να επιστρέψει στη χώρα η αίσθηση της ασφάλειας για το σήμερα και το αύριο.
Το πρόβλημα της στέγης, λοιπόν αποτελεί ένα τέτοιο πρόβλημα. Σύνθετο, κομβικό και συνάμα σήμερα εκρηκτικό.
Οι τρεις αλληλένδετοι παράγοντες του προβλήματος στέγης
Ο πρώτος παράγοντας είναι η σχέση εξόδων στέγης προς εισοδήματα. Όταν για τα έξοδα στέγης (ενοίκιο ή δάνειο, νερό/ηλεκτρικό/κοινόχρηστα, ψύξη/θέρμανση), απαιτείται το 40 έως 50% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού, τότε αυτό θεωρείται ότι βρίσκεται σε στεγαστική κρίση.
Στην Ελλάδα, τα 4 από τα 10 νοικοκυριά βρίσκονται σε στεγαστική κρίση (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), το 40% του πληθυσμού, με Ευρωπαϊκό Μ.Ο. 9,2% και δεύτερη χώρα στην Ευρώπη τη Βουλγαρία με 17,4%.
Τα εισοδήματα των νοικοκυριών στην Ελλάδα βρίσκονται στην τρίτη χειρότερη θέση της Ευρώπης. Είχαν χάσει 37% μέχρι το 2015 και ανέκτησαν το 20% μέχρι το 2019.
Έχουμε μισθούς Βαλκανίων και έξοδα στέγης Λονδίνου. Γι' αυτό το λόγο, ήδη από τις αρχές του 2020, τα εισοδήματα των νοικοκυριών εξαντλούνταν πριν το τέλος του μήνα. Σήμερα εξαντλούνται μετά τη 2η εβδομάδα.
Ο δεύτερος παράγοντας αφορά στο μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων με εγγύηση την κατοικία (κόκκινα δάνεια).
Τα κόκκινα δάνεια αυξάνονται ραγδαία αυτήν τη διετία λόγω των πολιτικών του κου Μητσοτάκη κατά την πανδημία (ανεπαρκές πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ), μείωση των εισοδημάτων και αύξηση των εξόδων στέγης.
Σε αυτό ήρθε να προστεθεί ο νέος πτωχευτικός νόμος της ΝΔ, οι πλειστηριασμοί, οι τράπεζες, οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων που δημιουργούν μια μοναδική στην Ευρώπη κατάσταση όπου συσσωρεύεται ένα μεγάλο ανενεργό στεγαστικό απόθεμα και απειλείται ο μοναδικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών. Στην πραγματικότητα δημιουργείται μία νέα φούσκα ακινήτων με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο τρίτος παράγοντας αφορά τις πολιτικές του κράτους για να εξασφαλιστεί το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα αξιοπρεπούς στέγης.
Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική στεγαστική πολιτική, ούτε παράδοση κοινωνικής κατοικίας, όπως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το υψηλό ποσοστό ιδιοκτήτης στέγης, που όμως βαίνει συνεχώς μειούμενο, υπήρξε το άλλοθι για την ανυπαρξία στεγαστικής πολιτικής. Τα τελευταία 14 χρόνια όμως με τα δύο πρώτα μνημόνια δημιουργείται οξύ πρόβλημα στέγης στην Ελλάδα, για ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Παρεμβατικές κοινωνικές πολιτικές όπως ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος ΣΥΡΙΖΑ για την ανθρωπιστική κρίση συνέβαλαν στον περιορισμό των συνεπειών – όμως τέτοιες παρεμβάσεις όχι απλά απουσιάζουν, αλλά πολεμήθηκαν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη
Η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η ανάγκη για Προσιτή Οικονομικά Στέγη
Μια νέα πτυχή του προβλήματος στέγης είναι η επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, κυρίως του AirBnb στις τιμές των ενοικίων. Η κυβέρνηση της ΝΔ, αντί να βάλει κανόνες στο airbnb, πιστή στο δόγμα «η κατοικία είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης του κατασκευαστικού κλάδου», παίρνει μέτρα για την αναθέρμανση της κατασκευής, αδιαφορώντας για την εκτίναξη των ενοικίων.
Τα τρία τελευταία χρόνια η αύξηση των τιμών ακινήτων και ενοικίων φτάνει μεσοσταθμικά στο 32% και θα επιταθεί από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών κατά 20% από την 1/1/22 στο 55% των περιοχών της χώρας, όπως και από την αύξηση της αξίας των νέων κατοικιών λόγω των αυξήσεων στα οικοδομικά υλικά.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι χρειαζόμαστε σήμερα ένα σχέδιο που θα βάλει κανόνες στo πεδίο της βραχυχρόνιας μίσθωσης και κυρίως τη δημιουργία ενός νέου στεγαστικού δυναμικού Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο.Σ.)
Όπως σε όλα τα ζητήματα, το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει για να τιμωρήσει τις επιχειρήσεις ή τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά το αντίθετο, για να εξορθολογίσει τη δραστηριότητα τους και να ορίσει ένα πλαίσιο υπέρ του δημοσίου συμφέροντος και της κοινωνικής συνοχής. Για το λόγο αυτό στο σχέδιό μας για προσιτή κατοικία ιδιαίτερα σε νέα ζευγάρια, που αποτελεί και μια από τις πέντε βασικές προγραμματικές κας δεσμεύσεις, προτείνουμε δύο απλά βήματα για τον εξορθολογισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης:
Πρώτον, την εφαρμογή περιοριστικών όρων για δραστηριότητα airbnb (2-3 ακίνητα/ιδιοκτήτη και διαχειριστή) και δεύτερον, την εφαρμογή μικτής μίσθωσης στις τουριστικές περιοχές (8-9 μήνες ως κατοικία και 3 ή 4 μήνες ως airbnb)
Ως Προσιτή Οικονομικά Στέγη (Π.Ο.Σ.) ορίζουμε την αξιοπρεπή κατοικία, ιδιοκτήτη ή ενοικιαζόμενη, στην οποία πολλά νοικοκυριά δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση βασιζόμενα σε δικούς τους αμιγώς πόρους. Απαιτείται επομένως η παρέμβαση του κράτους για τη διασφάλιση της με στόχο τη δημιουργία αποθέματος Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο- .Σ.)
Το απόθεμα σχεδιάζουμε να το δημιουργήσουμε από:
κενά, ανεκμετάλλευτα κτίρια του δημοσίου, των Δήμων, της Εκκλησίας και μη κερδοσκοπικών φορέων κοινωφελούς σκοπού. Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό κενών κτιρίων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (35,3%), δηλαδή 2.249.813 κτίρια σύμφωνα με την απογραφή του 2011.
κενά εγκαταλελειμμένα κτίρια ιδιωτών σε διάφορους Δήμους.
κατοικίες και διαμερίσματα ιδιωτών που θα τις διαθέσουν ή επαναδιαθέσουν προς ενοικίαση χάρη σε ένα πλέγμα κινήτρων, εξασφαλίσεων και παροχών από το κράτος.
Η υλοποίηση των έργων αποκατάστασης της πρώτης κατηγορίας προβλέπεται σε επίπεδο Δήμου ή Περιφέρειας με συγκεκριμένο νομοθετικο πλαίσιο, που θα ακολουθεί τις δημόσιες συμβάσεις ή καινοτόμες μεθόδους που έχουν εφαρμοστεί σε Ευρωπαϊκά κράτη όπως: δημιουργία συνεταιρισμών ή δομών Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας με μέλη μελλοντικούς δικαιούχους και ανέργους από τα επαγγέλματα του οικοδομικού κλάδου.
Η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α ́ και β ́ βαθμού προβλέπεται από εθνικούς πόρους (κρατικό π/υ, πόρους ΤΑ), ευρωπαϊκούς και διεθνείς (ΕΚΤ, ΕΣΠΑ, ΕΟΧ), Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Πράσινο Ταμείο και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μία τέτοια ολοκληρωμένη πρόταση κατέθεσε η Πορτογαλία η οποία κατεύθυνε πόρους στην οικονομικά προσιτή κατοικία τόσο από επιδοτήσεις, όσο και από το σύνολο του μικρού δανεισμού που έλαβε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δυστυχώς η κυβέρνηση της ΝΔ δεν έδωσε καμία προσοχή στη στέγη, δεσμεύοντας ψίχουλα, μόνον 1,5εκ. € για επισκευή 100 διαμερισμάτων ιδιοκτησίας των δήμων Αθήνας και Θεσσαλονίκης που χρησιμοποιούνται για κάλυψη εκτάκτων αναγκών.
Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η τρίτη κατηγορία που αφορά ιδιώτες, διότι δεν απαιτείται χρόνος και έξοδα αποκατάστασης και μπορεί πράγματι να αποτελέσει τον άμεσο ρυθμιστικό παράγοντα συγκράτησης και μείωσης των ενοικίων.
Εφαρμόζεται στην Βαρκελώνη (Bolsa de Vivienda) αλλά και στην Ελλάδα (Πρόγραμμα Ήλιος).
Πρόκειται για ένα σύστημα ισχυρών κινήτρων που προσφέρεται στους ιδιοκτήτες για να παραχωρήσουν το ακίνητό τους στον Δήμο για Π.Ο.Σ. με ενοίκιο χαμηλότερο της αγοράς.
Το σχέδιό μας προβλέπει τη θέσπιση σημαντικών κινήτρων και διασφαλίσεων στους ιδιοκτήτες:
Φοροελαφρύνσεις, κατάργηση φόρου ενοικίου και ΕΝΦΙΑ
Εξασφάλιση καταβολής ενοικίου 12 μήνες το χρόνο
Ασφάλεια πυρός και νομική κάλυψη
Εγγύηση καλής κατάστασης και ανακαίνιση του ακινήτου μετά τη λήξη της παραχώρησης
Ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτου και ενεργειακό πιστοποιητικό.
Με το συνδυασμό όλων των παραπάνω φιλοδοξούμε γρήγορα να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό απόθεμα προσιτής κατοικίας, που το κράτος θα διαχειριστεί για να διαθέσει με κοινωνικά κριτήρια προκειμένου να αντιμετωπιστεί το εκρηκτικό πρόβλημα της στέγης, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια.
Δικαίωμα των νέων στην αυτόνομη και ανεξάρτητη ζωή
Η φράση «οι επόμενες γενιές θα ζήσουν χειρότερα από τις προηγούμενες», βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στο ζήτημα της στέγης. Σήμερα, μειώνεται τρομακτικά η δυνατότητα ιδιοκατοίκησης νέων ζευγαριών, τα οποία παραμένουν στη γονεϊκή στέγη αδυνατώντας να νοικιάσουν ή να αγοράσουν σπίτι. Το 1994, το 46% των νέων ζευγαριών έως 44 ετών είχαν ιδιοκτήτη κατοικία. Το 2019 το ποσοστό μειώθηκε στο 30%. Σήμερα άπιαστο όνειρο έγινε για τους νέους όχι μόνο η αγορά αλλά και η ενοικιαση ενός σπιτιού.
Αυτή η πορεία πρέπει να αντιστραφεί, ειδικά σε μια χώρα με τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που από την αρχή της κρίσης έχει χάσει εκατονταδες χιλιάδες νέες και νέους που έφυγαν στο εξωτερικό και πλέον μένουν μόνιμα εκεί.
Επομένως, πέραν του σχεδίου για τη δημιουργία αποθέματος προσιτά οικονομικής στέγης, χρειαζόμαστε μια ολιστική στρατηγική με βήματα που πρέπει να ξεκινήσουν από σήμερα. Όπως για παράδειγμα, άμεσα μέτρα δράσης για τη στέγαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία νέων και νέων ζευγαριών έως 40 ετών.
Όπως η επιδότηση ενοικίου από 140€ το μήνα το 1ο άτομο έως 350€ το μήνα για ζευγάρι με 2 παιδιά. Το μέτρο αφορά εισοδήματα από 10.000€ το άτομο μέχρι 25.000€ για ζευγάρι με 2 παιδιά.
Και επιπλέον, με στοχευμένες φοροελαφρύνσεις στους ιδιοκτήτες που ενοικιάζουν τις κατοικίες σε νέα ζευγάρια και νέους.
Η προϋπόθεση της πολιτικής βούλησης
Θα κλείσω με ένα παράδειγμα για το πώς μια κυβέρνηση μπορεί να δουλεύει με συνέπεια, ουσία και αποτελεσματικότητα. Από τη δουλειά που έκανε το Υπουργείο Εργασίας όταν ήμασταν στην κυβέρνηση, διαπιστώσαμε πως μόνο στην Αττική είναι εγκαταλελειμμένα και ερείπια 650 κτίρια.
Κάναμε για πρώτη φορά καταγραφή του κτιριακού του αποθέματος, και τις απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις με αποτέλεσμα να πετύχουμε την αξιοποίηση περίπου 400 ακινήτων μέσω εμπορικής εκμετάλλευσης, παραχωρήσεις σε φορείς του Δημοσίου για τη στέγαση υπηρεσιών, ανέγερση σχολικών συγκροτημάτων, δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, στέγαση υπηρεσιών υγείας και δομών ΟΤΑ.
Αυτό που παραλάβαμε ήταν ένα πάρτι εργολάβων ιδιωτών που εκμεταλλεύονταν την δημόσια ακίνητη περιουσία και το ακυρώσαμε δίνοντας τη δυνατότητα στους κοινωνικούς φορείς να αξιοποιούν οι ίδιοι την ακίνητη περιουσία τους ενώ καθιερώσαμε τη δυνατότητα μίσθωσης μεταξύ φορέων του δημοσίου.
Έτσι και μια σειρά ακινήτων που μέχρι εκείνη την ώρα ερήμωναν αξιοποιήθηκαν και άρχισαν να μπαίνουν λεφτά στα ασφαλιστικά ταμεία από την αξιοποίηση της περιουσίας τους και ξεκίνησαν να δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, γιατί προφανώς οι χρήσεις δεν ήταν αμιγώς στεγαστικές αλλά και επιχειρηματικές, ανάλογα με το κτίριο.
Τρόποι λοιπόν υπάρχουν. Τόσο για το ζήτημα της στέγης όσο και για το σύνολο των θεμάτων που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα και η κοινωνία. Απαιτείται όμως σοβαρότητα, μεθοδικότητα και σχέδιο. Πράγματα που στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη έγιναν ανέκδοτο.
Η μεγάλη πολιτική αλλαγή που έρχεται στη χώρα, θα φέρει μαζί της μια άλλη λογική για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε και να λύνουμε τα προβλήματα που αφορούν τις σημερινές αλλά και τις επόμενες γενιές.
Με απόλυτη προσήλωση στο δημόσιο συμφέρον, με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, με εντιμότητα, μεθοδικότητα και κοινωνική λογοδοσία.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη σύντομα θα αποτελέσει παρελθόν. Η επόμενη μέρα ωστόσο όλοι γνωρίζουμε ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Για να ανταπεξέλθουμε στις πολύπλοκες προκλήσεις και τις συσσωρευμένες δυσκολίες χρειάζεται όραμα και προοπτική, κυρίως όμως χρειάζονται απαντήσεις στα σύνθετα προβλήματα. Τεκμηριωμένα σχέδια, σοβαρή οργάνωση και στοχευμένες δράσεις στα πλέον κομβικά ζητήματα ώστε να επιστρέψει στη χώρα η αίσθηση της ασφάλειας για το σήμερα και το αύριο.
Το πρόβλημα της στέγης, λοιπόν αποτελεί ένα τέτοιο πρόβλημα. Σύνθετο, κομβικό και συνάμα σήμερα εκρηκτικό.
Οι τρεις αλληλένδετοι παράγοντες του προβλήματος στέγης
Ο πρώτος παράγοντας είναι η σχέση εξόδων στέγης προς εισοδήματα. Όταν για τα έξοδα στέγης (ενοίκιο ή δάνειο, νερό/ηλεκτρικό/κοινόχρηστα, ψύξη/θέρμανση), απαιτείται το 40 έως 50% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού, τότε αυτό θεωρείται ότι βρίσκεται σε στεγαστική κρίση.
Στην Ελλάδα, τα 4 από τα 10 νοικοκυριά βρίσκονται σε στεγαστική κρίση (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), το 40% του πληθυσμού, με Ευρωπαϊκό Μ.Ο. 9,2% και δεύτερη χώρα στην Ευρώπη τη Βουλγαρία με 17,4%.
Τα εισοδήματα των νοικοκυριών στην Ελλάδα βρίσκονται στην τρίτη χειρότερη θέση της Ευρώπης. Είχαν χάσει 37% μέχρι το 2015 και ανέκτησαν το 20% μέχρι το 2019.
Έχουμε μισθούς Βαλκανίων και έξοδα στέγης Λονδίνου. Γι' αυτό το λόγο, ήδη από τις αρχές του 2020, τα εισοδήματα των νοικοκυριών εξαντλούνταν πριν το τέλος του μήνα. Σήμερα εξαντλούνται μετά τη 2η εβδομάδα.
Ο δεύτερος παράγοντας αφορά στο μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων με εγγύηση την κατοικία (κόκκινα δάνεια).
Τα κόκκινα δάνεια αυξάνονται ραγδαία αυτήν τη διετία λόγω των πολιτικών του κου Μητσοτάκη κατά την πανδημία (ανεπαρκές πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ), μείωση των εισοδημάτων και αύξηση των εξόδων στέγης.
Σε αυτό ήρθε να προστεθεί ο νέος πτωχευτικός νόμος της ΝΔ, οι πλειστηριασμοί, οι τράπεζες, οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων που δημιουργούν μια μοναδική στην Ευρώπη κατάσταση όπου συσσωρεύεται ένα μεγάλο ανενεργό στεγαστικό απόθεμα και απειλείται ο μοναδικός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών. Στην πραγματικότητα δημιουργείται μία νέα φούσκα ακινήτων με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο τρίτος παράγοντας αφορά τις πολιτικές του κράτους για να εξασφαλιστεί το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα αξιοπρεπούς στέγης.
Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική στεγαστική πολιτική, ούτε παράδοση κοινωνικής κατοικίας, όπως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το υψηλό ποσοστό ιδιοκτήτης στέγης, που όμως βαίνει συνεχώς μειούμενο, υπήρξε το άλλοθι για την ανυπαρξία στεγαστικής πολιτικής. Τα τελευταία 14 χρόνια όμως με τα δύο πρώτα μνημόνια δημιουργείται οξύ πρόβλημα στέγης στην Ελλάδα, για ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Παρεμβατικές κοινωνικές πολιτικές όπως ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος ΣΥΡΙΖΑ για την ανθρωπιστική κρίση συνέβαλαν στον περιορισμό των συνεπειών – όμως τέτοιες παρεμβάσεις όχι απλά απουσιάζουν, αλλά πολεμήθηκαν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη
Η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η ανάγκη για Προσιτή Οικονομικά Στέγη
Μια νέα πτυχή του προβλήματος στέγης είναι η επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, κυρίως του AirBnb στις τιμές των ενοικίων. Η κυβέρνηση της ΝΔ, αντί να βάλει κανόνες στο airbnb, πιστή στο δόγμα «η κατοικία είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης του κατασκευαστικού κλάδου», παίρνει μέτρα για την αναθέρμανση της κατασκευής, αδιαφορώντας για την εκτίναξη των ενοικίων.
Τα τρία τελευταία χρόνια η αύξηση των τιμών ακινήτων και ενοικίων φτάνει μεσοσταθμικά στο 32% και θα επιταθεί από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών κατά 20% από την 1/1/22 στο 55% των περιοχών της χώρας, όπως και από την αύξηση της αξίας των νέων κατοικιών λόγω των αυξήσεων στα οικοδομικά υλικά.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι χρειαζόμαστε σήμερα ένα σχέδιο που θα βάλει κανόνες στo πεδίο της βραχυχρόνιας μίσθωσης και κυρίως τη δημιουργία ενός νέου στεγαστικού δυναμικού Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο.Σ.)
Όπως σε όλα τα ζητήματα, το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει για να τιμωρήσει τις επιχειρήσεις ή τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά το αντίθετο, για να εξορθολογίσει τη δραστηριότητα τους και να ορίσει ένα πλαίσιο υπέρ του δημοσίου συμφέροντος και της κοινωνικής συνοχής. Για το λόγο αυτό στο σχέδιό μας για προσιτή κατοικία ιδιαίτερα σε νέα ζευγάρια, που αποτελεί και μια από τις πέντε βασικές προγραμματικές κας δεσμεύσεις, προτείνουμε δύο απλά βήματα για τον εξορθολογισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης:
Πρώτον, την εφαρμογή περιοριστικών όρων για δραστηριότητα airbnb (2-3 ακίνητα/ιδιοκτήτη και διαχειριστή) και δεύτερον, την εφαρμογή μικτής μίσθωσης στις τουριστικές περιοχές (8-9 μήνες ως κατοικία και 3 ή 4 μήνες ως airbnb)
Ως Προσιτή Οικονομικά Στέγη (Π.Ο.Σ.) ορίζουμε την αξιοπρεπή κατοικία, ιδιοκτήτη ή ενοικιαζόμενη, στην οποία πολλά νοικοκυριά δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση βασιζόμενα σε δικούς τους αμιγώς πόρους. Απαιτείται επομένως η παρέμβαση του κράτους για τη διασφάλιση της με στόχο τη δημιουργία αποθέματος Προσιτής Οικονομικά Στέγης (Π.Ο- .Σ.)
Το απόθεμα σχεδιάζουμε να το δημιουργήσουμε από:
- κενά, ανεκμετάλλευτα κτίρια του δημοσίου, των Δήμων, της Εκκλησίας και μη κερδοσκοπικών φορέων κοινωφελούς σκοπού. Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό κενών κτιρίων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (35,3%), δηλαδή 2.249.813 κτίρια σύμφωνα με την απογραφή του 2011.
- κενά εγκαταλελειμμένα κτίρια ιδιωτών σε διάφορους Δήμους.
- κατοικίες και διαμερίσματα ιδιωτών που θα τις διαθέσουν ή επαναδιαθέσουν προς ενοικίαση χάρη σε ένα πλέγμα κινήτρων, εξασφαλίσεων και παροχών από το κράτος.
Η υλοποίηση των έργων αποκατάστασης της πρώτης κατηγορίας προβλέπεται σε επίπεδο Δήμου ή Περιφέρειας με συγκεκριμένο νομοθετικο πλαίσιο, που θα ακολουθεί τις δημόσιες συμβάσεις ή καινοτόμες μεθόδους που έχουν εφαρμοστεί σε Ευρωπαϊκά κράτη όπως: δημιουργία συνεταιρισμών ή δομών Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας με μέλη μελλοντικούς δικαιούχους και ανέργους από τα επαγγέλματα του οικοδομικού κλάδου.
Η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α ́ και β ́ βαθμού προβλέπεται από εθνικούς πόρους (κρατικό π/υ, πόρους ΤΑ), ευρωπαϊκούς και διεθνείς (ΕΚΤ, ΕΣΠΑ, ΕΟΧ), Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Πράσινο Ταμείο και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μία τέτοια ολοκληρωμένη πρόταση κατέθεσε η Πορτογαλία η οποία κατεύθυνε πόρους στην οικονομικά προσιτή κατοικία τόσο από επιδοτήσεις, όσο και από το σύνολο του μικρού δανεισμού που έλαβε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δυστυχώς η κυβέρνηση της ΝΔ δεν έδωσε καμία προσοχή στη στέγη, δεσμεύοντας ψίχουλα, μόνον 1,5εκ. € για επισκευή 100 διαμερισμάτων ιδιοκτησίας των δήμων Αθήνας και Θεσσαλονίκης που χρησιμοποιούνται για κάλυψη εκτάκτων αναγκών.
Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει η τρίτη κατηγορία που αφορά ιδιώτες, διότι δεν απαιτείται χρόνος και έξοδα αποκατάστασης και μπορεί πράγματι να αποτελέσει τον άμεσο ρυθμιστικό παράγοντα συγκράτησης και μείωσης των ενοικίων.
Εφαρμόζεται στην Βαρκελώνη (Bolsa de Vivienda) αλλά και στην Ελλάδα (Πρόγραμμα Ήλιος).
Πρόκειται για ένα σύστημα ισχυρών κινήτρων που προσφέρεται στους ιδιοκτήτες για να παραχωρήσουν το ακίνητό τους στον Δήμο για Π.Ο.Σ. με ενοίκιο χαμηλότερο της αγοράς.
Το σχέδιό μας προβλέπει τη θέσπιση σημαντικών κινήτρων και διασφαλίσεων στους ιδιοκτήτες:
Φοροελαφρύνσεις, κατάργηση φόρου ενοικίου και ΕΝΦΙΑ
Εξασφάλιση καταβολής ενοικίου 12 μήνες το χρόνο
Ασφάλεια πυρός και νομική κάλυψη
Εγγύηση καλής κατάστασης και ανακαίνιση του ακινήτου μετά τη λήξη της παραχώρησης
Ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτου και ενεργειακό πιστοποιητικό.
Με το συνδυασμό όλων των παραπάνω φιλοδοξούμε γρήγορα να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό απόθεμα προσιτής κατοικίας, που το κράτος θα διαχειριστεί για να διαθέσει με κοινωνικά κριτήρια προκειμένου να αντιμετωπιστεί το εκρηκτικό πρόβλημα της στέγης, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια.
Δικαίωμα των νέων στην αυτόνομη και ανεξάρτητη ζωή
Η φράση «οι επόμενες γενιές θα ζήσουν χειρότερα από τις προηγούμενες», βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στο ζήτημα της στέγης. Σήμερα, μειώνεται τρομακτικά η δυνατότητα ιδιοκατοίκησης νέων ζευγαριών, τα οποία παραμένουν στη γονεϊκή στέγη αδυνατώντας να νοικιάσουν ή να αγοράσουν σπίτι. Το 1994, το 46% των νέων ζευγαριών έως 44 ετών είχαν ιδιοκτήτη κατοικία. Το 2019 το ποσοστό μειώθηκε στο 30%. Σήμερα άπιαστο όνειρο έγινε για τους νέους όχι μόνο η αγορά αλλά και η ενοικιαση ενός σπιτιού.
Αυτή η πορεία πρέπει να αντιστραφεί, ειδικά σε μια χώρα με τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που από την αρχή της κρίσης έχει χάσει εκατονταδες χιλιάδες νέες και νέους που έφυγαν στο εξωτερικό και πλέον μένουν μόνιμα εκεί.
Επομένως, πέραν του σχεδίου για τη δημιουργία αποθέματος προσιτά οικονομικής στέγης, χρειαζόμαστε μια ολιστική στρατηγική με βήματα που πρέπει να ξεκινήσουν από σήμερα. Όπως για παράδειγμα, άμεσα μέτρα δράσης για τη στέγαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία νέων και νέων ζευγαριών έως 40 ετών.
Όπως η επιδότηση ενοικίου από 140€ το μήνα το 1ο άτομο έως 350€ το μήνα για ζευγάρι με 2 παιδιά. Το μέτρο αφορά εισοδήματα από 10.000€ το άτομο μέχρι 25.000€ για ζευγάρι με 2 παιδιά.
Και επιπλέον, με στοχευμένες φοροελαφρύνσεις στους ιδιοκτήτες που ενοικιάζουν τις κατοικίες σε νέα ζευγάρια και νέους.
Η προϋπόθεση της πολιτικής βούλησης
Θα κλείσω με ένα παράδειγμα για το πώς μια κυβέρνηση μπορεί να δουλεύει με συνέπεια, ουσία και αποτελεσματικότητα. Από τη δουλειά που έκανε το Υπουργείο Εργασίας όταν ήμασταν στην κυβέρνηση, διαπιστώσαμε πως μόνο στην Αττική είναι εγκαταλελειμμένα και ερείπια 650 κτίρια.
Κάναμε για πρώτη φορά καταγραφή του κτιριακού του αποθέματος, και τις απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις με αποτέλεσμα να πετύχουμε την αξιοποίηση περίπου 400 ακινήτων μέσω εμπορικής εκμετάλλευσης, παραχωρήσεις σε φορείς του Δημοσίου για τη στέγαση υπηρεσιών, ανέγερση σχολικών συγκροτημάτων, δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, στέγαση υπηρεσιών υγείας και δομών ΟΤΑ.
Αυτό που παραλάβαμε ήταν ένα πάρτι εργολάβων ιδιωτών που εκμεταλλεύονταν την δημόσια ακίνητη περιουσία και το ακυρώσαμε δίνοντας τη δυνατότητα στους κοινωνικούς φορείς να αξιοποιούν οι ίδιοι την ακίνητη περιουσία τους ενώ καθιερώσαμε τη δυνατότητα μίσθωσης μεταξύ φορέων του δημοσίου.
Έτσι και μια σειρά ακινήτων που μέχρι εκείνη την ώρα ερήμωναν αξιοποιήθηκαν και άρχισαν να μπαίνουν λεφτά στα ασφαλιστικά ταμεία από την αξιοποίηση της περιουσίας τους και ξεκίνησαν να δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, γιατί προφανώς οι χρήσεις δεν ήταν αμιγώς στεγαστικές αλλά και επιχειρηματικές, ανάλογα με το κτίριο.
Τρόποι λοιπόν υπάρχουν. Τόσο για το ζήτημα της στέγης όσο και για το σύνολο των θεμάτων που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα και η κοινωνία. Απαιτείται όμως σοβαρότητα, μεθοδικότητα και σχέδιο. Πράγματα που στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη έγιναν ανέκδοτο.
Η μεγάλη πολιτική αλλαγή που έρχεται στη χώρα, θα φέρει μαζί της μια άλλη λογική για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε και να λύνουμε τα προβλήματα που αφορούν τις σημερινές αλλά και τις επόμενες γενιές.
Με απόλυτη προσήλωση στο δημόσιο συμφέρον, με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, με εντιμότητα, μεθοδικότητα και κοινωνική λογοδοσία.
5 Μαΐ 2022
Η προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας είναι η απάντηση, όποια και αν είναι η ερώτηση. Του Βαγγέλη Πιλάλη*
Η νίκη στις επόμενες εκλογές θα είναι σίγουρα των προοδευτικών δυνάμεων και των δημοκρατικών πολιτών, δηλαδή δική μας
Ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία με το 3ο Συνέδριό του απόδειξε ότι είναι το ευρύχωρο και ασφαλές πολιτικό σπίτι του αριστερού και δημοκρατικού κόσμου αυτού του τόπου. Ένα σπίτι που μπορεί και ενσωματώνει δημιουργικά τις αντιτιθέμενες απόψεις όταν αυτές είναι συγκροτημένες, συνεκτικές, δημιουργικές. Αρκεί δηλαδή αυτές οι απόψεις να πατούν γερά πάνω σε τρεις θεμελιώδεις προϋποθέσεις:
Στη λειτουργική αρχή της υπεύθυνης και προωθητικής εσωκομματικής δημοκρατίας, στην πολιτική αρχή της ουσιαστικής στήριξης του κοινού μας σχεδίου για την προοδευτική κυβερνητική μεταβολή, στον στρατηγικό - προγραμματικό καμβά του ευρωπαϊσμού, της δίκαιης / ισορροπημένης ανάπτυξης, των εγνωσμένων δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών περιθωρίων.
Οι καταστατικές προτάσεις και το πακέτο των 5+1 μέτρων κοινωνικής σωτηρίας του σ. Αλέξη Τσίπρα δημιούργησαν μια δυναμική ευρύτερων αλλαγών εντός, εκτός και επί ταυτά του κόμματος, αφού:
«Ταρακούνησε» το εν πολλοίς παλαιωμένο / τασικό εσωκομματικό τοπίο, έδωσε ελπίδα και πολιτική διέξοδο στην εξαντλημένη από τον κεκαλυμμένο νεοφιλελευθερισμό ελληνική κοινωνία, ορθολογικοποίησε τις μιντιακές στρεβλώσεις και υπερβολές των όποιων εσωκομματικών «διαφορών», έβαλε όρια και απομάγευσε τις μεταδημοκρατικές πρακτικές άλλων κομμάτων, πίεσε με θεμιτό τρόπο τα όμορα κόμματα για κυβέρνηση συνεργασίας στις πρώτες εκλογές που θα διεξαχθούν με απλή αναλογική.
Τα ανωτέρω, σε συνδυασμό με την πολιτική ευκρίνεια και το ήθος των τοποθετήσεων των συνέδρων καθώς και την ομόφωνα εγκριθείσα πολιτική απόφαση, απέδειξαν σε κάθε δημοκράτη πολίτη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. έχει ήδη σχεδιάσει τη νέα προοδευτική κυβερνητική του προοπτική με όρους τομής, αυτοκριτικής, συνεργασίας και συνέχειας.
Β) Η πολιτική ενότητα και το διαλεκτικά παράδοξο της μειοψηφίας.
Η πολιτική ενότητα στα κόμματα στηρίζεται κυρίως στην ικανότητα προωθητικών συνθέσεων. Από την άλλη, το εγελιανό σχήμα θέση - αντίθεση και τελικά σύνθεση για να μπορέσει να λειτουργήσει αποτελεσματικά προϋποθέτει το διαλεκτικό του αντίθετο να είναι αληθές, έγκαιρα τεκμηριωμένο και μη προσχηματικό. Κάτι τέτοιο όμως δεν διαπιστώθηκε στον επιθυμητό βαθμό.
Το συνεδριακό σώμα τελικά αναγνώρισε ποιο είναι το πολιτικά μείζον και ποιο το έλασσον και με την ψηφοφορία του Σαββάτου έδωσε καθαρή εντολή με ποσοστό 74% στη γραμμή της διαρκούς διεύρυνσης και της κομματικής επανεκκίνησης. Το 26% του κόμματος θεώρησε ότι οι προτεινόμενες από τον πρόεδρό του καταστατικές αλλαγές ενέχουν περισσότερους κινδύνους απ' ό,τι οφέλη και μειοψήφησε. Η Ιστορία θα κρίνει το ορθό η όχι του θέματος.
Θα ήθελα όμως να επισημάνω ότι τα βασικά επιχειρήματα που τέθηκαν με τον ένα η τον άλλο τρόπο από τη συνεδριακή μειοψηφία (Ομπρέλα) ήταν σε γενικές γραμμές εσωστρεφή και φοβικά. Ο «κίνδυνος» της μετάλλαξης του κόμματος σε αρχηγικό κόμμα, η «απεμπόληση» των αριστερών ταυτοτικών στοιχείων του υπέρ των κεντρώων χαρακτηριστικών, η απομάκρυνσή του από κρίσιμες κοινωνικές διεργασίες στα κινήματα, στη νεολαία, στους δήμους, στους εργασιακούς χώρους, η μη οργανωτική του αντιστοίχιση ήταν μερικές απόψεις που ακούστηκαν ηχηρά από υπεύθυνα χείλη. Όλα αυτά θα είχαν εξαιρετικό πολιτικό και θεωρητικό ενδιαφέρον αν συνοδεύονταν από μια ολοκληρωμένη πρόταση στο μοντέλο λειτουργίας και κοινωνικής παρέμβασης του κόμματος. Κάτι τέτοιο όμως δεν υπήρξε ούτε σε παροντικό ούτε σε παρελθοντικό χρόνο.
Αντίθετα, αντί να κατατεθεί μια διακριτή συνολική εναλλακτική πρόταση στον προσυνεδριακό διάλογο με προωθημένες καταστατικές αλλαγές και συγκεκριμένο κώδικα αρχών και δεοντολογίας (ώστε να αποφύγουμε τα φαινόμενα βαρονιών, παραγοντισμού και σύγκρουσης συμφερόντων που εμφιλοχωρούν στα κόμματα εξουσίας), επιλέχθηκε να εκφωνηθεί από μια μερίδα της απελθούσας συλλογικής ηγεσίας μια συναισθηματικά φορτισμένη, ασπόνδυλη, κινδυνολογική ρητορική. Μια ρητορική που έτεινε να υπερασπίζεται τα κεκτημένα πάσης φύσεως και μορφής, πατώντας σε εγνωσμένα ελλείμματα και παθογένειες του κόμματος που όλες οι παραγωγικές πλευρές του κόμματος αναγνωρίζουν και επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν καθημερινά.
Θα περίμενα αυτή η μερίδα στελεχών που ένιωσε αυτήν την υπέρμετρη «απειλή» φυσιογνωμικής αλλοίωσης του κόμματος από τις καταστατικές προτάσεις του σ. Αλέξη Τσίπρα να έχει αντιληφθεί ότι αυτές οι προτάσεις περισσότερο σχετίζονται με έναν αμφίπλευρο γκραμσιανό πόλεμο θέσεων που από τη μία υπονομεύει την κυριαρχία μιας παρηκμασμένης - μη παραγωγικής εσωκομματικής γραφειοκρατίας και από την άλλη στριμώχνει τον μεταμοντέρνο αντίπαλο παρά με αντιγραφή πρακτικών των μεταδημοκρατικών κομμάτων η ενός πολέμου κινήσεων του «αρχηγού» έναντι πιθανών εσωκομματικών του αντιπάλων.
Τέλος, η «αντίστροφη εργαλειοποίηση» της μανιχαϊστικής λογικής κάποιων ακραίων φωνών μέσα στην πλειοψηφία, που κάνουν τον άδικο διαχωρισμό του 3% και του 30%, συνιστά την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος και δεν παραπέμπει καθόλου σε γκραμσιανό corpus περί ηγεμονίας και σταδιακής αλλαγής συσχετισμών.
Γ) Οι προκλήσεις της νέας προοδευτικής κυβέρνησης μετά την ήττα της Ν.Δ.
Οι εξελίξεις για τη χώρα προδιαγράφονται ιδιαίτερα αρνητικές όσο παραμένει στην κυβέρνηση η Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Δυστυχώς, η νέα φάση παρατεταμένης αστάθειας που εισέρχεται το παγκόσμιο σύστημα διεθνών σχέσεων (αποπαγκοσμιοποίηση, νέος ιδιότυπος γεωοικονομικός διπολισμός, πυρηνική απειλή, στρατιωτικοί και ενεργειακοί ανταγωνισμοί) βρίσκει τη χώρα μας εκτεθειμένη σε πάρα πολλά ανοιχτά μέτωπα παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα της κυβερνητικής προπαγάνδας και της οικονομικομιντιακής διαπλοκής.
Το επενδυτικό κενό των 100 δισ. είναι εξαιρετικά δύσκολο να καλυφθεί στον επιθυμητό χρονικό ορίζοντα. Ο συνδυασμός υψηλού δημόσιου και ιδιωτικού χρέους σε περίοδο υψηλού πληθωρισμού και σταδιακής ανόδου των επιτοκίων λειτουργεί ως η τέλεια οικονομική παγίδα. Το κρυφό πρόσθετο χρέος της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος μας περιμένει στη γωνία. Οι εύθραυστες εγγυήσεις του Ε.Δ. προς το σχήμα ΗΡΑΚΛΗΣ καραδοκούν την κατάλληλη στιγμή για να καταπέσουν. Η εγνωσμένη αδυναμία των συστημικών τραπεζών να εγγυηθούν έναν νέο ενάρετο πιστωτικό κύκλο τείνει να γίνει μη αναστρέψιμη.
Οι εργασιακές σχέσεις έχουν απορρυθμιστεί. Οι κοινωνικές ανισότητες εντείνονται. Το δημογραφικό πρόβλημα συζητείται φιλολογικά και όχι στρατηγικά. Η ενεργειακή και διατροφική αυτάρκεια είναι τα νέα καθολικά και εθνικά ζητούμενα, που απαιτούν μεγάλες προσαρμογές. Η σύντομη αποκατάσταση των εφοδιαστικών αλυσίδων δεν προκύπτει από πουθενά. Το έλλειμμα παραγωγικότητας τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα δεν καλύπτεται, παρά τον αντεργατικό μεταρρυθμιστικό και ψηφιακό οίστρο. Η αξιοπιστία κρίσιμων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών είναι εν αμφιβόλω. Η διαφάνεια στη δημόσια ζωή εκλείπει πανηγυρικά. Η Δικαιοσύνη παραμένει αργή, αναποτελεσματική. Το brain drain δεν αντιστρέφεται. Όλα αυτά, καθώς και οι αντικειμενικές δυσκολίες αλλαγής παραγωγικού υποδείγματος εν μέσω των δομικών παθογενειών και της νέας μακροχρόνιας κρίσης, είναι οι τεράστιες προκλήσεις με τις οποίες θα έρθει άμεσα αντιμέτωπη μια νέα προοδευτική κυβέρνηση.
Η κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, οι αναβαθμίσεις των τραπεζών από τους οίκους αξιολόγησης, η σημαντική κάλυψη του επενδυτικού κενού από τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους (ταμείο ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, Αναπτυξιακός, ΠΔΕ) και η λοκομοτίβα του τουρισμού δεν αρκούν πλέον για να «εγγυηθούν» ένα βιώσιμο - ανθεκτικό σενάριο για την ελληνική οικονομία και αυτό το γνωρίζουν και το κατανοούν πλέον όλοι.
Δυστυχώς, χάθηκε πολύτιμος πολιτικοοικονομικός χρόνος... Η κυβέρνηση της Ν.Δ., άκρως ιδεοληπτική και απόκοσμη, το μόνο που είχε πραγματική έγνοια στο κρίσιμο διάστημα των τριών ετών ήταν:
Να «εξυπηρετεί» πελατειακά τον στενό κομματικό κύκλο της, να «συναλλάσσεται» αδιαφανώς με τις εγχώριες και μη επιχειρηματικές ελίτ σε σχεδιασμούς και projects που αντί να διευρύνουν τελικά στενεύουν τον αυτόνομο αναπτυξιακό ορίζοντα της Ελλάδας.
Ακόμα και η πρόσθετη δημοσιονομική δυνατότητα που δόθηκε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς λόγω της πανδημίας για ενίσχυση των κοινωνικών δαπανών κατανεμήθηκε οριζόντια και σπάταλα σε μη στοχευμένες δράσεις.
Η διαχείριση της ίδιας της πανδημίας ήταν μια αποτυχία διεθνούς επιπέδου, με χιλιάδες άδικα χαμένους συνανθρώπους μας.
Τα ζητήματα δε της εφαρμογής μιας ανεξάρτητης, πολυδιάστατης ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής έχουν εγκαταλειφθεί πολύ καιρό πριν την παράνομη στρατιωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (ώστε να θεωρήσουμε ότι υπάρχει μια εύλογη συγκυριακή στρατηγική αμηχανία), ενώ τα ζητήματα εφαρμογής ενός εύρυθμου ευρωπαϊκού κράτους δικαίου έχουν υποχωρήσει κατακόρυφα (παρακολουθήσεις και ποινικοποιήσεις ερευνητών δημοσιογράφων, καθυστερήσεις σκοπιμότητας στη Δικαιοσύνη, μη επιμελής τήρηση των διαδικασιών για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κ.λπ.).
Επίλογος
Ο ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. με το 3ο του Συνέδριο έδειξε απόλυτα ώριμος να εγγυηθεί τη σταθερότητα, την ευημερία, την ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή και την κοινωνική δικαιοσύνη στη χώρα. Η πρότασή του για προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας με πρόγραμμα ριζοσπαστικού ρεαλισμού διαμορφώνει de facto το νέο πλαίσιο της κεντρικής πολιτικής αντιπαράθεσης στη βάση δύο ξεκάθαρα ανταγωνιστικών πολιτικών σχεδίων. Ή με την πρόοδο ή με τη συντήρηση. Ή με τον σοσιαλισμό ή με τη βαρβαρότητα.
Η νίκη στις επόμενες εκλογές θα είναι σίγουρα των προοδευτικών δυνάμεων και των δημοκρατικών πολιτών, δηλαδή δική μας.
Η αριστερή μας ταυτότητα, αυτή του δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό, δεν κινδυνεύει, ίσα ίσα ενισχύεται αφού συντονίζεται με το αξίωμα «συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης». Το κοινωνικό μπλοκ των δυνάμεων της εργασίας και των μικρομεσαίων είναι στο επίκεντρο αυτής της ανάλυσης και των προγραμματικών μας στοχεύσεων.
Η νέα Κεντρική Επιτροπή που θα αναδειχθεί στις 15 Μαΐου οφείλει να ανασυγκροτήσει τα τμήματά της άμεσα ώστε μαζί με αυτά και τις συνεργαζόμενες αριστερές και προοδευτικές δεξαμενές σκέψης να παρουσιάσει ένα μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοκρατικών τομών και ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων.
* Ο Βαγγέλης Πιλάλης είναι επικεφαλής της γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Ανασυγκρότησης
28 Απρ 2022
ΣΥΡΙΖΑ: Κάλπες-μήνυμα για πολιτική αλλαγή και ελπίδα. Tου Δημήτρη Χατζηνικόλα
Κομβική για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η ψηφοφορία της 15ης Μαΐου για πρόεδρο και Κεντρική Επιτροπή μεταξύ των περίπου 60.000 μελών του κόμματος σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα μάλιστα με κορυφαίο στέλεχος του κόμματος, η επιβεβαίωση και σε αυτή την κάλπη του ποσοστού (74%) με το οποίο πέρασε από τους συνέδρους η σχετική πρόταση και η αποτύπωσή του στην ανθρωπογεωγραφία της νέας ΚΕ θα λύoουν τα χέρια του Αλέξη Τσίπρα, αφού θα πρόκειται για «καθαρή» εντολή να καταστήσει τον ΣΥΡΙΖΑ κορμό της δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης της χώρας με συμμέτοχους, χωρίς αστερίσκους, τους πολίτες. Αλλωστε, λένε στελέχη κοντά στον πρόεδρο, ουδέποτε στο συνέδριο «αμφισβητήθηκε η πολιτική και προγραμματική ενότητα». Γι' αυτό και η πλευρά της μειοψηφίας κατέστησε κυρίαρχο το διαδικαστικό.
Τα ίδια στελέχη χαρακτηρίζουν τη 15η Μαΐου «γιορτή της δημοκρατίας» και «ορόσημο», αφού «χιλιάδες μέλη του κόμματος θα προσέλθουν στις κάλπες για να ψηφίσουν τη συλλογική του ηγεσία, τον πρόεδρο και τη νέα Κεντρική Επιτροπή». Και θέτουν τον κομματικό μηχανισμό σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού.
Οπως λένε χαρακτηριστικά: «Το μήνυμα της κάλπης πρέπει να είναι μήνυμα ελπίδας για την αρχή του τέλους του Κυριάκου Μητσοτάκη και την πολιτική αλλαγή, καθώς και ελπίδας για την άσκηση μιας διαφορετικής πολιτικής που θα είναι κοντά στα προβλήματα των πολιτών».
Το κάλεσμα απευθύνεται σε κάθε αριστερό, προοδευτικό, δημοκρατικό πολίτη που θέλει να στηρίξει τις 5+1 προγραμματικές δεσμεύσεις για προοδευτική κυβέρνηση και παράλληλα να ενισχύσει το αίτημα για πολιτική αλλαγή.
Μία κάλπη, τρία κομβικά ερωτήματα
Επί της ουσίας θα στηθούν τρεις κάλπες. Μία για τις εκκρεμότητες του καταστατικού, όπως για παράδειγμα το ψηφιακό άλμα του κόμματος και η αυτοδίκαιη εγγραφή μελών μέσω της πλατφόρμας isyriza. Μία για την απευθείας εκλογή των νομαρχιακών επιτροπών από τα μέλη του κόμματος και τις ποσοστώσεις φύλου στις εσωκομματικές ψηφοφορίες αλλά και τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Και μία για πρόεδρο και Κεντρική Επιτροπή.
Η εγγραφή μελών για την εκλογή προέδρου θα μείνει ανοιχτή μέχρι και την ώρα της κάλπης. Για την ανθρωπογεωγραφία της νέας Κεντρικής Επιτροπής ο πήχης, από την πλευρά της ηγεσίας, μπαίνει στη δυνατότητα των μελών της να υπηρετήσουν καλύτερα τις αποφάσεις του πρόσφατου συνεδρίου.
Πώς αυτοπαγιδεύτηκε η Ομπρέλα
Σε όλα τα παραπάνω η πλευρά της Ομπρέλας είναι αρνητική, αλλά οι ενστάσεις της κρίθηκαν από την πλειοψηφία του συνεδρίου. Για παράδειγμα, το θέμα που έθεσε για την εγγραφή νέων μελών στο κλείσιμο είχε απαντηθεί από την Επιτροπή Καταστατικού λίγες ώρες πριν. Γι' αυτό και ήταν πολλοί εκείνοι που δεν αντιλήφθηκαν τον λόγο που έγινε ό,τι έγινε, πλην ίσως για τη δημιουργία εντυπώσεων και διακριτού λόγου.
Και πάλι όμως, η ένταση που δημιουργήθηκε το μεσημέρι της περασμένης Κυριακής με πρωταγωνιστές στελέχη της όπως ο Πάνος Σκουρλέτης και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ξένισε αρκετούς. Ειδικά από τη στιγμή που τα στελέχη της Ομπρέλας για όλα τα θέματα που ενσκήπτουν στην επικαιρότητα προκρίνουν, στο όνομα του ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς, τους χαμηλούς τόνους, ενώ υψώνουν τους τόνους στο εσωτερικό του κόμματος.
Και εδώ όμως ο τρόπος που ο Αλ. Τσίπρας χειρίστηκε το θέμα ήταν ενδεικτικός της εσωκομματικής δημοκρατίας, η οποία αποτελεί κατάκτηση, όπως λένε στον ΣΥΡΙΖΑ. «Σε κανένα άλλο κόμμα ο πρόεδρος δεν θα απαντούσε σε μεμονωμένη πρόταση στελέχους του κόμματος προκρίνοντας μια συμβιβαστική λύση» σημειώνουν με νόημα.
Για την ουσία η μειοψηφία επέλεξε να «κολυμπήσει» σε πολύ βαθιά για εκείνη νερά. Το αίτημα του προέδρου για άνοιγμα του κόμματος στο εκλογικό σώμα που το στήριξε το 2019 είναι γενικά αποδεκτό από τους προοδευτικούς πολίτες. Δύσκολα κάποιος μπορεί να πάει απέναντι σε αυτό. Και ακόμη πιο δύσκολο είναι να εξηγήσει επαρκώς γιατί τα μεγαλοστελέχη, επί σειρά ετών, του κόμματος θεωρούν τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ ικανά να ψηφίζουν το κόμμα κάθε τετραετία στις εκλογές και να στέλνουν τους ίδιους στα βουλευτικά και υπουργικά έδρανα και δεν τα θεωρούν ικανά να ψηφίζουν για μέλη της Κεντρικής Επιτροπής!
Το επιχείρημα για μέλη που θα ψηφίζουν μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια και μετά θα εξαφανίζονται δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική. Αφενός διότι ποιος είναι εκείνος που θα προεξοφλήσει τη στάση των νέων μελών, αφετέρου γιατί η δυνατότητα να ψηφίζεις για πρόεδρο και ΚΕ είναι από μόνη της κίνητρο για συμμετοχή στα εσωκομματικά δρώμενα. Άλλωστε, το κόμμα είναι εκείνο που πρέπει να «κατεβαίνει» στην κοινωνία και όχι το αντίθετο.
Για πολλούς εντός της Κουμουνδούρου το πραγματικό πρόβλημα είναι η συγκρότηση των ψηφοδελτίων στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν. Εξάλλου ένα από τα επιχειρήματα της Ομπρέλας είναι ότι με τις αλλαγές επιβραβεύεται μια ιδιότυπη αναγνωρισιμότητα στελεχών που έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στο 38% και οδήγησαν ένα μικρό κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς στα κυβερνητικά έδρανα.
Κανείς όμως δεν δικαιούται να θεωρεί εαυτόν ισόβιο στα βουλευτικά και υπουργικά έδρανα και τέτοιες αντιλήψεις δύσκολα θα υποστηριχτούν από την κοινωνία, πλην ενός κλειστού κομματικού συστήματος διαιώνισης της εξουσίας.
https://www.documentonews.gr/article/kalpes-minyma-gia-politiki-allagi-kai-elpida/
22 Απρ 2022
Να σκεφτούμε ως Αριστερά, δηλαδή από την πλευρά των λαϊκών τάξεων Του Χριστόφορου Βερναρδάκη*
1. Η κρίση των κομμάτων είναι μια πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου. Οφείλεται στο ότι τα "κόμματα" σταδιακά μεταλλάχτηκαν από δομές εκπροσώπησης των κοινωνιών σε κόμματα νομιμοποίησης μέσα στην κοινωνία των "κρατικών πολιτικών", σε "κόμματα - καρτέλ".
Για τα κόμματα του ιστορικού εργατικού κινήματος η μετάλλαξη ήταν πολύ πιο οδυνηρή. Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα συρρικνώθηκαν, τα παραδοσιακά εργατικά, αριστερά και κομμουνιστικά κόμματα εξαφανίστηκαν σε πολλές χώρες.
Για τη δεύτερη κατηγορία κομμάτων τρεις υπήρξαν οι βασικοί λόγοι της εξέλιξης αυτής:
α) η επικράτηση ήδη από το Μεσοπόλεμο ενός μοντέλου γραφειοκρατικού συγκεντρωτισμού, που τα μετέβαλλε σταδιακά από δομές αντιπροσώπευσης των λαϊκών συμφερόντων σε γραφειοκρατικές οντότητες επαγγελματικού τύπου,
β) η αποδυνάμωση συλλογικών αξιών και η ηγεμονία μετά τη δεκαετία του '90 ατομικιστικών (νεοφιλελεύθερων) ιδεολογιών, διαδικασία που επεξέτεινε τον κατακερματισμό του κοινωνικού, συλλογικού χαρακτήρα της εργασίας.
γ) η ανάπτυξη νέων μορφών κοινωνικής κινητοποίησης και συμμετοχής που υποβοηθήθηκε από την τεχνολογική δυνατότητα οριζόντιας επικοινωνίας κοινωνικών δικτύων και που αναπτύχθηκε σε αντίστιξη με τις κλασικές μορφές κόμματος.
Τα αριστερά πολιτικά κόμματα που δημιουργήθηκαν και εξελίχτηκαν στον 19ο και τον 20ο αιώνα ανταποκρίνονταν σε εποχές αποκλεισμού των λαϊκών τάξεων από την πολιτική και το κράτος. Σε εποχές όπου η γνώση, η πληροφορία και η επικοινωνία ήταν περιορισμένες σε μικρές κοινωνικές ελίτ. Το «κόμμα» σε εκείνες τις συνθήκες εξασφάλιζε για τα μέλη του πρόσβαση σε γνώση, σε ενημέρωση, σε έργα διανοούμενων και καλλιτεχνών, σε δικτύωση και κοινωνική υποστήριξη. Το «κόμμα» είχε ρόλο στην κοινωνικοποίηση του μέλους, στην παιδαγωγική του διάπλαση, στην πολιτική του ενημέρωση, στην φιλοσοφική του συγκρότηση, ακόμα και στις οικογενειακές του επιλογές. Συγκροτούσε μια "αντι-κοινωνία", όπως έλεγαν οι ιταλοί κομμουνιστές.
Σήμερα, η λειτουργία των αριστερών κομμάτων απέχει έτη φωτός από εκείνη την πραγματικότητα. Γιατί το γνωστικό και επικοινωνιακό επίπεδο των σημερινών κοινωνιών είναι εντελώς διαφορετικό. Ιδέες για την πόλη και τον χώρο, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση, την αρχιτεκτονική, την ψυχική υγεία, την επιστημονική έρευνα και τις κοινωνικές χρήσεις της, την επικοινωνία των δικτύων, την προσβασιμότητα στο δομημένο περιβάλλον, τα προσωπικά δεδομένα και τα δικαιώματα, την παραγωγική ανάπτυξη και τη νέα οικονομία, αλλά και χιλιάδες άλλα θέματα, δεν παράγονται πρωτογενώς από τα αριστερά κόμματα και τις κομματικές οργανώσεις. Παράγονται σε πολύ μεγάλο βαθμό από κοινωνικά κινήματα και τις επάλληλες δικτυώσεις πολιτών. Παράγονται από «τα κάτω» και όχι από «τα πάνω». Όπως και οι περισσότερες πλέον κοινωνικές κινητοποιήσεις.
Και η κατάσταση αυτή οξύνει την κρίση της μορφής του «παραδοσιακού κόμματος», το οποίο είναι δομημένο ιστορικά στη λογική της «καθοδήγησης» της κοινωνίας εκ των άνω.
2. Για τους παραπάνω λοιπόν λόγους που ξεπερνούν τον ελληνικό ορίζοντα, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αλλάξει ριζικά το οργανωτικό του μοντέλο. Αν θέλει να υπάρξει στο μέλλον ως δύναμη πολιτικής αλλαγής.
Γιατί κόμματα που παρέμειναν αναλλοίωτα στην παλιά οργανωτική τους μορφή και λειτουργία είτε συρρικνώθηκαν είτε παρέμειναν περιθωριακά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα πρέπει να σκεφτεί τη νέα πραγματικότητα των κοινωνικών κινημάτων και των αναγκών τους και να πειραματιστεί σε ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής αντιπροσώπευσης και προγραμματικής αποκρυστάλλωσης της κίνησης των μαζών. Να διδαχτεί από τις κινητοποιητικές πρακτικές του Μπέρνι Σάντερς στις ΗΠΑ, ή του Τζέρεμι Κόρμπιν στην Αγγλία ή εναλλακτικών πολιτικών ρευμάτων στην Ευρώπη και στην Λατινική Αμερική.
Απέναντι σε μια Δεξιά που ασκεί στρατηγικές ηγεμονίας από την ακροδεξιά έως το «ακραίο κέντρο» και επιχειρεί μια τεράστια ιδεολογική και ιστορική αναθεώρηση, εμείς δεν μπορούμε να αντιτάξουμε ένα κόμμα περιχαρακωμένο, έρμαιο γραφειοκρατικών μηχανισμών και προσωπικών συμφερόντων.
Πρέπει να επανιδρύσουμε «από τα κάτω» έναν ισχυρό οργανισμό αντιπροσώπευσης των λαϊκών, εργατικών, μισθωτών και μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων σε μια νέα στρατηγική λαϊκής κοινωνικής ενότητας. Και να δώσουμε τη μάχη της ιδεολογικής ηγεμονίας μέσα στην ελληνική κοινωνία, σε όλους τους χώρους και τις δικτυώσεις που αυτή εργάζεται, συζητά, διασκεδάζει, παράγει, καταναλώνει ή και αποδρά από την καθημερινότητα. Αυτή είναι η μόνη σταθερή αριστερή κατεύθυνση, η κατεύθυνση των μαζών.
3. Η άμεση εκλογή Προέδρου αλλά και συλλογικής ηγεσίας (Κεντρικής Επιτροπής) από το σύνολο των μελών του κόμματος, πρόταση που υπερψηφίστηκε προχθές από τη μεγάλη πλειοψηφία των συνέδρων του 3ου Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αποτελεί για τις σημερινές συνθήκες μια προωθητική πρόταση.
Βρίσκεται στον αντίποδα του διαχρονικού γραφειοκρατικού συγκεντρωτισμού, στον οποίο έχει ασκηθεί δριμύτατη κριτική από το σύνολο των θεωρητικών του κριτικού μαρξισμού, τον Τρότσκι, τον Γκράμσι, τον Αλτουσέρ, αλλά και τον Νέγκρι, τον Μπενσαίντ, τον Μάγκρι και την Ροσάνα Ροσάντα.
Η ισότιμη συμμετοχή δεν (πρέπει να) αφορά μόνο στην εκλογή ηγεσίας, αλλά και σε κάθε πολιτικό και προγραμματικό ζήτημα. Δεν μπορείς να ζητάς από την κοινωνία να διαφύγει από τη λογική της ανάθεσης, αλλά στο εσωτερικό του κόμματός σου να λειτουργείς μόνον μέσα από το φίλτρο της ανάθεσης που έχει θεσμοποιήσει ο γραφειοκρατικός συγκεντρωτισμός.
4. Όμως, η άμεση εκλογή ηγεσίας δεν αρκεί από μόνη της για ένα σύγχρονο μαζικό κόμμα της Αριστεράς. Χρειάζεται να πλαισιωθεί από μια σειρά κανόνων και ρυθμίσεων που θα την καταστήσουν λειτουργική και γόνιμη. Και θα την θωρακίσουν θεσμικά και λειτουργικά από παρεκκλίσεις αρχηγισμών, παραγοντισμών ή αυταρχισμού ηγετικών ομάδων:.
- Αμεση εκλογή από τα μέλη όλων των οργάνων του κόμματος σε οποιαδήποτε βαθμίδα,
- θητείες ανώτατου ορίου σε όλα ανεξαιρέτως τα όργανα του κόμματος από τη βάση έως την κορυφή,
- θεσμοθέτηση της εναλλαγής σε θέσεις ευθύνης και εφαρμογή του δικαιώματος ανάκλησης από θέση κομματικής ευθύνης με αυξημένη πλειοψηφία των μελών,
- δικλείδες αποεπαγγελματοποίησης του κομματικού μηχανισμού.
5. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χρειάζεται όμως μόνον οργανωτική – καταστατική επανίδρυση. Χρειάζεται και πολιτικό πρόγραμμα βαθιών δημοκρατικών αλλαγών στο Κράτος, στην Οικονομία και την Κοινωνία.
Πρόγραμμα και μορφή οργάνωσης πάνε χέρι-χέρι. Γραφειοκρατικό κόμμα οδηγεί εξ' ορισμού σε πρόγραμμα «διαχείρισης» και «συνέχειας» με τη σημερινή βαρβαρότητα. Αντίστροφα, η οργανωτική Επανίδρυση προϋποθέτει πρόγραμμα δημοκρατικής τομής υπέρ των λαϊκών συμφερόντων .
Επομένως, η διαδικασία εκλογής της νέας ηγεσίας στις 15 Μαίου από όλα τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ πρέπει να είναι μαζική και να εξελιχθεί σε μια συμμετοχική γιορτή των ανθρώπων της εργασίας και του μόχθου.
Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ_ΠΣ πρέπει να είναι το δικό τους "εργαλείο" και μόνο αν είναι το δικό τους "εργαλείο" θα διασφαλιστεί η πολιτική ανατροπή της Δεξιάς και η εφαρμογή ενός λαϊκού κοινωνικού προγράμματος.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)