Η Ιστορία στο Κόκκινο για το Ματαρόα την Κυριακή 18 Ιανουαρίου

Συζητούν ο Νικόλας Μανιτάκης και ο Μάνος Αυγερίδης

Η Ιστορία στο Κόκκινο: δέκατος τρίτος κύκλος εκπομπών View this email in your browser Κυριακή 18 Ιανουαρίου, 16:00-17:00 Στο Κόκκινο 105,5 Το «γεγονός Ματαρόα»: Οι γαλλικές υποτροφίες και η αποδημία της ελληνικής διανόησης (1945-1946) Συζητούν ο Νικόλας Μανιτάκης και ο Μάνος Αυγερίδης Ο Μάνος Αυγερίδης συζητά με τον Νικόλα Μανιτάκη, αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, συνεπιμελητή του συλλογικού τόμου Ματαρόα, 1945. Από τον μύθο στην ιστορία (Ασίνη, 2018) και συγγραφέα του βιβλίου Το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών (1915–1961). Η αειφορία των ελληνογαλλικών σχέσεων (Ασίνη, 2022), για το θρυλικό ταξίδι του οπλιταγωγού «Ματαρόα» τον Δεκέμβριο του 1945 και, κυρίως, για το «γεγονός Ματαρόα» πέρα από τον μύθο του: την αποστολή 200 και πλέον σπουδαστών και σπουδαστριών από την Αθήνα στο Παρίσι (περίπου 130 εξ αυτών με το «Ματαρόα»), με πρωτοβουλία του Οκτάβ Μερλιέ, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού προγράμματος υποτροφιών της γαλλικής κυβέρνησης, σε μια Ευρώπη ακόμη ρημαγμένη από τον πόλεμο και σε μια Ελλάδα που βυθιζόταν, σταδιακά, στη δίνη του Εμφυλίου. Η συζήτηση φωτίζει το 1945 ως ιστορικό σταυροδρόμι, τις υποτροφίες ως κοινωνική πολιτική αλλά και πολιτιστική διπλωματία, το ζήτημα της αξιοκρατίας σε συνθήκες πολιτικής πόλωσης, τη δημόσια πολεμική και τον μύθο της «αποστολής διάσωσης κομμουνιστών», τον ρόλο θεσμών και προσώπων (Γαλλικό Ινστιτούτο, Πρεσβεία, ελληνικές αρχές), καθώς και την αλλαγή του κλίματος που οδήγησε στη σκλήρυνση της πολιτικής υποτροφιών, κλείνοντας οριστικά το «παράθυρο ευκαιρίας» του 1945. Το Mataroa στο λιμάνι της Χάιφα μεταφέροντας Εβραίους επιζώντες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, 7/1945 (Πηγή: Wikipedia) Η Ιστορία στο Κόκκινο: Μια εκπομπή για το παρελθόν Μουσική επιμέλεια: Θανάσης Μήνας Ηχητική επιμέλεια: Λάζαρος Καραγιάννης Οργάνωση παραγωγής: Ιωάννα Βόγλη, Πολίνα Ιορδανίδου Παραγωγή: ΑΣΚΙ - Στο Κόκκινο 105,5   Copyright © Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), All rights reserved. Our mailing address is: Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) Πλατεία Ελευθερίας 1, 105 53 Αθήνα Τηλ./Fax: 210 3223062, aski@askiweb.gr www.askiweb.eu Want to change how you receive these emails? You can update your preferences or unsubscribe from this list

📌 Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, 18:00: «Από τις Θαλάσσιες Μεταναστευτικές Οδούς στις Δικαστικές Αίθουσες»

 Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, 18:00: «Από τις Θαλάσσιες Μεταναστευτικές Οδούς στις Δικαστικές Αίθουσες»

Προβολή του ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «142 χρόνια»

Συζήτηση για την ποινικοποίηση των προσφυγικών ροών και τις ποινικές διώξεις κατά των προσφύγων και προσφυγισσών.

Στο πλαίσιο της έκθεσης “Τυφλό Σημείο” που συνδιοργανώνει το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (Βασ. Σοφίας, Πάρκο Ελευθερίας), στις 21/1 και ώρα 18:00 θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου “142 χρόνια”.

Θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, με παρεμβάσεις από τους:

> Ιάσονα Αποστολόπουλο - Ακτιβιστή υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διασώστη προσφύγων

> Έφη Δούση - Δικηγόρο των επιζώντων του ναυαγίου της Πύλου

> Ελένη Ζαρούλη - Συντονίστρια Εκπαίδευσης Προσφύγων στην Δομή της Ριτσώνας

> Γιουνούς Μουχαμάντι - Διευθυντή του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων

> Άντλα Σασάτι - Διευθύντρια του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

#έκθεση #τέχνη #εκδηλωση #μετανάστευση #τυφλόσημείο #blindspot #ινπ #ΙΝΠ

Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες και το Αίτημα για Νομική Αναγνώριση. Εκδήλωση στις Βρυξέλλες

 Τις γυναικοκτονίες και την έμφυλη βία ως αποτέλεσμα βαθιά ριζωμένων ανισοτήτων και διαχρονικής κρατικής αποτυχίας στην πρόληψη, την προστασία και τη δικαιοσύνη ανέδειξε η εκδήλωση “Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο”, που διοργάνωσε και συντόνισε ο Αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left) και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αρβανίτης, σε συνεργασία με τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό «Γίνε Άνθρωπος».

Κεντρικά μηνύματα της εκδήλωσης ήταν ότι οι φωνές των θυμάτων μπορούν να σώσουν άλλες γυναίκες, εφόσον ακουστούν έγκαιρα και οδηγήσουν στη χάραξη των αναγκαίων πολιτικών, και ότι καμία γυναίκα που ζητά προστασία δεν πρέπει να εγκαταλείπεται μόνη ή αβοήθητη από τις αρμόδιες αρχές.
Μέσα σε έντονα φορτισμένο συναισθηματικά κλίμα, η εκδήλωση ανέδειξε τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τους αριθμούς και έφερε στο προσκήνιο τα κενά στη νομοθεσία, την απουσία ολοκληρωμένων πολιτικών πρόληψης και την επιτακτική ανάγκη για τη νομική αναγνώριση των γυναικοκτονιών ως διακριτό έγκλημα.
Η πολιτική οφείλει να έρθει στο ύψος των απαιτήσεων και να δώσει λύσεις πέρα από μικροκομματικές ή άλλες σκοπιμότητες, ανέφερε ο Κώστας Αρβανίτης, τονίζοντας ότι οι γυναικοκτονίες δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά αλλά αποτέλεσμα ανισοτήτων, ανοχής και αποτυχιών στην πρόληψη και προστασία. Ως εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επόμενη Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κ. Αρβανίτης είπε ότι στόχος της εκδήλωσης είναι η αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η ένταξή του στην έκθεση για το τρέχον έτος.
Στην εκδήλωση, που συγκέντρωσε οικογένειες θυμάτων, ευρωβουλευτές και κοινωνικούς φορείς, δόθηκε φωνή σε όσες δεν γύρισαν σπίτι τους· σε όσες έχασαν τη ζωή τους επειδή ήταν γυναίκες. Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η γυναικοκτονία δεν είναι τυχαίο έγκλημα, αλλά η πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας, που απαιτεί πολιτική δράση, εκπαίδευση των αρχών και θεσμική αναγνώριση.
Στην εκδήλωση μίλησαν συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών, μεταφέροντας εμπειρίες, μαρτυρίες και αιτήματα δικαιοσύνης:
• «Όταν περιμένουμε από τις γυναίκες να φτάσουν στο σημείο της καταγγελίας για να τις πιστέψουμε, πολλές δεν προλαβαίνουν. Η Γαρυφαλλιά δεν πρόλαβε», τόνισε η Αλεξάνδρα Μάκου, μητέρα της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου, που δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της ενώ έκανε διακοπές στη Φολέγανδρο. «Όπως αναγνωρίζουμε τα εγκλήματα με ρατσιστικό κίνητρο, έτσι πρέπει να ονομάζουμε και τα εγκλήματα λόγω φύλου, για να μπορούμε να τα δούμε, να τα καταγράψουμε και να τα προλάβουμε», πρόσθεσε, ζητώντας τη θεσμική αναγνώριση της γυναικοκτονίας και κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο πρόληψης, καταγραφής και ευθύνης.
• «Ο χωρισμός δεν είναι προστασία· είναι η περίοδος υψηλότερου κινδύνου για τις γυναίκες, κι όμως κανένας μηχανισμός δεν ενεργοποιείται για να τις προστατεύσει», είπε η Ελένη Κρεμαστιώτη, μητέρα της Ερατούς Μανωλακέλλη, που δολοφονήθηκε από τον πρώην σύζυγό της, ενώ είχε προσπαθήσει να φύγει αναζητώντας προστασία. Ζήτησε ευρωπαϊκές πολιτικές που να αφαιρούν όπλα όταν υπάρχει ρήξη και απειλή και που να προστατεύουν τα παιδιά των δολοφονημένων γυναικών. «Κανείς γονιός δεν πρέπει να ζει με το φόβο ότι η κόρη ή η γυναίκα του θα σκοτωθεί επειδή πήρε την απόφαση να φύγει από έναν βίαιο σύντροφο», τόνισε.
• «Η Πολυξένη δεν δολοφονήθηκε μόνο από έναν άντρα. Δολοφονήθηκε από ένα σύστημα που του έδωσε όπλο, δεν τον αφαίρεσε από την υπηρεσία, δεν τον αξιολόγησε ως επικίνδυνο, δεν προστάτευσε τη γυναίκα του. Και μετά τη δολοφονία της, άφησε πίσω δύο παιδιά», τόνισε η Αγγελική Μπέρδου, μητέρα της Πολυξένης Μπέρδου, που δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της μέσα στο σπίτι της. Ζήτησε να θεσπιστεί ευρωπαϊκό πλαίσιο υποχρεωτικής αφαίρεσης όπλων από ένστολους όταν υπάρχουν ενδείξεις ενδοοικογενειακής βίας, απειλών ή σοβαρών συγκρούσεων. Να υπάρξει ανεξάρτητος μηχανισμός ελέγχου και καταγγελιών για ένστολους, ώστε η βία να μη θάβεται μέσα στην ιεραρχία. Να καθιερωθεί υποχρεωτική ψυχοκοινωνική αξιολόγηση όσων φέρουν όπλο στο πλαίσιο της υπηρεσίας τους — ουσιαστική και επαναλαμβανόμενη. Επίσης, τόνισε την ανάγκη να αναγνωριστούν τα παιδιά των θυμάτων γυναικοκτονίας ως θύματα κρατικής αποτυχίας, με μακροχρόνια ψυχολογική και οικονομική στήριξη.
• Η Ρόζα Φωτιάδου, μητέρα της Σοφίας Σαββίδου, που δολοφονήθηκε επειδή βρισκόταν με την Πολυξένη Μπέρδου την ώρα της γυναικοκτονίας, τόνισε πως «όταν η έμφυλη βία αντιμετωπίζεται ως ιδιωτική υπόθεση, όταν λέμε “είναι θέμα του ζευγαριού”, τότε εκθέτουμε ολόκληρη την κοινωνία σε κίνδυνο». Επισήμανε ότι η έμφυλη βία δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιωμάτων· είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και ζήτησε να αντιμετωπίζεται ως δυνητικός κίνδυνος για τρίτους, όχι μόνο για το άμεσο θύμα. Ζήτησε μηχανισμούς έγκαιρης απομάκρυνσης και αφοπλισμού επικίνδυνων προσώπων, πριν η βία ξεφύγει από τον «ιδιωτικό» χώρο, και να στηριχθούν τα παιδιά των δολοφονημένων γυναικών ως θύματα έμφυλης βίας με ουσιαστική και μακροχρόνια φροντίδα.
• «Η γυναικοκτονία της κόρης μου δεν ήταν αποτέλεσμα τύχης. Ήταν αποτέλεσμα αδράνειας», είπε η Κατερίνα Κώτη, μητέρα της Ντόρας Ζαχαριά, που δολοφονήθηκε από τον πρώην σύντροφό της λίγες μέρες μετά τον χωρισμό, τονίζοντας ότι πρέπει να σταματήσει η αντιμετώπιση του φόβου των γυναικών ως υπερβολή. «Ο φόβος της κόρης μου ήταν βάσιμος. Απλώς δεν τον άκουσε κανείς». Ζήτησε να αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο το stalking και η ψηφιακή παρακολούθηση ως σοβαροί δείκτες επικινδυνότητας, να θεσπιστούν υποχρεωτικά πρωτόκολλα αντίδρασης όταν μια γυναίκα καταγγέλλει ψηφιακή παρακολούθηση και να δημιουργηθούν ευρωπαϊκά μητρώα επαναλαμβανόμενης έμφυλης βίας.
• Τα παιδιά των γυναικοκτονιών δεν είναι «παράπλευρες απώλειες». Είναι και αυτά θύματα, δήλωσε η Τζέσικα (Στεφανία) Ντανάι, κόρη της Ενκελέιντα, που δολοφονήθηκε από πρώην σύντροφό της. «Σήμερα βρίσκομαι εδώ όχι μόνο για τη μητέρα μου, αλλά για όλα τα παιδιά που έμειναν πίσω», τόνισε, ζητώντας δράση για την προστασία των θυμάτων έμφυλης βίας. Η μητέρα είχε καταγγείλει τις απειλές που δεχόταν στην αστυνομία. Η προηγούμενη μέρα είχε εκδικαστεί το αυτόφωρο για την υπόθεσή της. «Οι καταγγελίες όταν δεν συνοδεύονται από αξιολόγηση κινδύνου, ενημέρωση του θύματος και άμεση προστασία, δεν αρκούν», επισήμανε.
• Για τη διαδοχική αποτυχία του κράτους – πριν τη δολοφονία (προειδοποιήσεις και πρόληψη), κατά τη διάρκεια (αντιμετώπιση του εγκλήματος) και μετά (στήριξη της οικογένειας) – μίλησαν ο Γιάννης Τοπαλούδης και η Κούλα Αρμουτίδου, γονείς της Ελένης Τοπαλούδη, που δολοφονήθηκε στη Ρόδο και η σορός της πετάχτηκε στη θάλασσα.
Η γυναικοκτονία δεν ξεκινά τη στιγμή του θανάτου. Ξεκινά πολύ νωρίτερα – στη σιωπή, στην ανοχή, τόνισε η Κούλα Αρμουτίδου, που μίλησε για την «αθέατη τραγωδία» που ξεκίνησε για την οικογένεια μετά τη δολοφονία της Ελένης. «Αυτό που έχουμε ονομάσει οικογενειοκτονία. Γιατί όταν δολοφονείται μια γυναίκα, δεν πεθαίνει μόνο εκείνη. Πεθαίνει η οικογένειά της λίγο-λίγο».
Η μητέρα της Ελένης επισήμανε την τριπλή αδράνεια και αποτυχία του Κράτους: πριν – γιατί δεν έμαθε να βλέπει τη βία ως προειδοποίηση, κατά – γιατί δεν στάθηκε καθαρά απέναντι στο έγκλημα, και μετά – γιατί εγκατέλειψε τις οικογένειες. «Αν δεν αλλάξει ριζικά ο τρόπος που το κράτος και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν τη βία κατά των γυναικών – πριν, κατά τη διάρκεια και μετά – τότε θα συνεχίσουμε να μετράμε όχι μόνο δολοφονημένες γυναίκες, αλλά και οικογένειες που δεν έμαθαν ποτέ πώς να ξαναζούν».
«Τα τελευταία λόγια της Ελένης μας πριν την πετάξουν στη θάλασσα ήταν “θα σας βρει ο πατέρας μου”», είπε ο Γιάννης Τοπαλούδης, πατέρας της Ελένης, και ζήτησε την καθιέρωση του όρου «γυναικοκτονία», όχι για διαφορετική ποινή, αλλά για ηθική, κοινωνική και πολιτική αναγνώριση των εγκλημάτων κατά γυναικών λόγω φύλου, καθώς και την καθιέρωση του όρου «οικογενειοκτονία». Τονίζοντας ότι η οικογένειά βιώνει καθημερινή ψυχική δολοφονία μέσα στις δικαστικές αίθουσες, επισήμανε ότι χρειάζεται πραγματικά ανεξάρτητη δικαιοσύνη, όχι δικαιοσύνη της πολιτικής και των πολιτικών. «Κάθε 10 λεπτά δολοφονείται μια γυναίκα και πρέπει να δράσουμε άμεσα», τόνισε. Ο πατέρας της Ελένης Τοπαλούδη απαίτησε μηχανισμούς στήριξης των οικογενειών των θυμάτων και πρόληψης της έμφυλης βίας τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Με τη φράση «το περιπολικό δεν είναι ταξί» ξεκίνησε τη μαρτυρία της η Δέσποινα Καλλέα, μητέρα της Κυριακής Γρίβα, που δολοφονήθηκε έξω από το αστυνομικό τμήμα, ενώ είχε ζητήσει βοήθεια. Το περιπολικό είναι μέσο προστασίας· η κόρη της δολοφονήθηκε παρά το γεγονός ότι ζήτησε βοήθεια και το κράτος ήταν παρόν, αλλά ανίκανο να παρέχει ασφάλεια. Η υπόθεση της Κυριακής Γρίβα «αποκαλύπτει ένα κενό αντίληψης: ότι η έμφυλη βία δεν αντιμετωπίζεται ως άμεση απειλή ζωής. Αντιμετωπίζεται ως ενόχληση μέχρι να γίνει έγκλημα. Και τότε είναι αργά».
Ζήτησε από την Ευρώπη να θεσπίσει δεσμευτικά πρωτόκολλα αξιολόγησης κινδύνου για έμφυλη βία, εκπαίδευση αστυνομικών ώστε να αναγνωρίζουν τον φόβο ως ένδειξη επικείμενης απειλής, και υποχρεωτική παρέμβαση/συνοδεία όταν γυναίκες ζητούν προστασία. «Αν η Ευρώπη θέλει να μιλά για ανθρώπινα δικαιώματα, ας ξεκινήσει από το πιο βασικό: καμία γυναίκα που ζητά προστασία δεν πρέπει να φεύγει μόνη».
Ο Εμμανουήλ Αθανασίου, ξάδελφος της Έφης Τσιχλάκη, μίλησε για τη δολοφονία της ξαδέλφης του και κυρίως για τη δικαστική μάχη, την οποία χαρακτήρισε ένα από τα μεγαλύτερα δικαστικά σκάνδαλα της χώρας. Αναφέρθηκε σε αίσχος στα δικαστήρια, όπου η οικογένεια κλήθηκε να αποδείξει ότι η Έφη δολοφονήθηκε, καθώς είχαν αποφασίσει σε πρώτο βαθμό ότι αυτοκτόνησε, και στη συνέχεια βρέθηκε αντιμέτωπη με πλήθος απειλών και δολοφονία χαρακτήρα, λόγω των διασυνδέσεων του δράστη με πανίσχυρη οικογένεια της χώρας. Τόνισε ότι η πολιτική και δικαστική εξουσία στέλνουν μήνυμα ατιμωρησίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, όταν οι δολοφόνοι, που δεν δείχνουν μεταμέλεια, παραμένουν εκτός φυλακής.
Οι μαρτυρίες ανέδειξαν κοινό μοτίβο: ατιμωρησία, καθυστερήσεις, θεσμικά κενά και κοινωνική ανοχή που συνοδεύει τις υποθέσεις έμφυλης βίας. Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης θεσμικοί εκπρόσωποι, νομικοί και ειδικοί επιστήμονες, που έριξαν φως στη διαρθρωτική διάσταση του φαινομένου και στις προκλήσεις στην απονομή δικαιοσύνης και στην προστασία των θυμάτων.
Ήταν γυναίκες, αυτό ήταν το σφάλμα των 100 και πλέον γυναικών που δολοφονήθηκαν από το 2020 έως το 2025, τόνισε η Ξένη Δημητρίου, Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου επί τιμή. Στην εξαιρετική της τοποθέτηση υπογράμμισε πως «Οι κοινωνίες που αποφεύγουν να ονομάσουν τις δολοφονίες των γυναικών ως γυναικοκτονίες υποκρύπτουν ανοχή στην έμφυλη βία και φέρουν πατριαρχικά χαρακτηριστικά ».
Έκανε λόγο για τις επείγουσες συστάσεις της GREVIO για τη συμμόρφωση της Ελλάδας στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. «Το ’26 η GREVIO θα ελέγξει την Ελλάδα και φοβάμαι ότι στους λίγους μήνες που απομένουν δεν θα γίνουν πολλά πράγματα» είπε και πρόσθεσε πως η GRENIO βλέπει με καχυποψία τον νόμο για τη συνεπιμέλεια.
«Καλέσαμε δικαστές και αστυνομικούς να τους εκπαιδεύσουμε. Η απάντηση ήταν εμείς εκπαιδεύουμε δεν εκπαιδευόμαστε» είπε για να τονίσει την απροθυμία των αρχών να εκπαιδευτούν ενώ χαρακτήρισε την εφαρμογή του ήδη υπάρχοντος πλαισίου «άδειο πουκάμισο».
Η Έλενα Κουντουρά τόνισε ότι η γυναικοκτονία αποτελεί την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να την αναγνωρίσει νομικά ώστε να διασφαλιστεί η πρόληψη και η προστασία των θυμάτων.
Η Έλενα Κουντουρά, Ευρωβουλεύτρια ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της Επιτροπής FEMM, τόνισε ότι η γυναικοκτονία είναι η πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ότι η Ευρώπη οφείλει να την αναγνωρίσει νομικά για να επιτραπεί η πρόληψη και η προστασία των θυμάτων. Υπογράμμισε ότι η έλλειψη ενιαίου ευρωπαϊκού ορισμού οδηγεί σε υποκαταγραφή και ατιμωρησία, ενώ η σωστή καταγραφή και η συλλογή στοιχείων είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης.
Η Έλενα Κουντουρά ανέλυσε τα βήματα που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσα από τη δική της δουλειά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να αναγνωριστεί η γυναικοκτονία ως νομικός όρος και να αντιμετωπιστεί η έμφυλη βία.
Η Ελληνίδα ευρωβουλεύτρια κατέθεσε δύο ερωτήσεις στην Κομισιόν και στο Συμβούλιο ζητώντας κοινό ευρωπαϊκό ορισμό της γυναικοκτονίας και ενιαία συλλογή δεδομένων. Η απάντηση της Κομισιόν αναγνώρισε τη σημασία της νομικής αναγνώρισης, χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ η ίδια δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις παρεμβάσεις της για πλήρη αναγνώριση του εγκλήματος και επαρκή μέτρα προστασίας των γυναικών.
Ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πέτυχε να κυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, το πρώτο διεθνώς δεσμευτικό νομικό κείμενο για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Ωστόσο, όπως είπε, πρέπει η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη να επενδύσουν άμεσα σε ουσιαστικά μέτρα, χωρίς να υπολογίζουν ότι το κόστος επιβαρύνει τον προϋπολογισμό, διότι τα μέτρα αυτά σώζουν ζωές. «Πρέπει να εκπαιδευτούν τα αγόρια να σέβονται τις γυναίκες – τη μητέρα τους, την αδερφή τους, την κόρη τους, τη σύντροφό τους – και τα κορίτσια να μη φοβούνται να πουν όχι», κατέληξε.

Η Δρ. Κέλλυ Ιωάννου, Καθηγήτρια Εγκληματολογίας και Πρόεδρος της ΜΚΟ «Γίνε Άνθρωπος», τόνισε ότι στην καρδιά κάθε γυναικοκτονίας υπάρχει μια κραυγή που δεν ακούστηκε, αποτέλεσμα σιωπής και θεσμικής αδράνειας, με δομές που μένουν στα χαρτιά και απουσία συστηματικής καταγραφής και πρωτοκόλλων αξιολόγησης κινδύνου. Πολλές φορές, γυναίκες με παιδιά κοιμούνται σε αυτοκίνητα επειδή «δεν υπάρχουν θέσεις» σε δομές. Υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν «απρόβλεπτες», αλλά αχαρτογράφητες γυναικοκτονίες και ότι η έμφυλη βία εκδηλώνεται πλέον και στον ψηφιακό χώρο μέσω παρακολούθησης και παρενόχλησης, λειτουργώντας ως προθάλαμος φυσικής βίας. Εκεί, αντί να αναχαιτίζεται ο δράστης, ζητείται από τις γυναίκες να «προσέχουν τη διαδικτυακή τους συμπεριφορά», μεταφέροντας την ευθύνη στο θύμα.
Η Μαρία Ρεπούση, Καθηγήτρια Ιστορίας ΑΠΘ και Διευθύντρια του Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς», ανέλυσε τις γυναικοκτονίες ως ακραία μορφή έμφυλης βίας και μισογυνισμού. Τόνισε ότι η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας και η ευρωπαϊκή συνεργασία είναι απαραίτητες για την πρόληψη και την απόδοση δικαιοσύνης. Αναφέρθηκε στη «σφαγή του Μόντρεαλ» ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μαζικής γυναικοκτονίας, τονίζοντας ότι οι δολοφονίες γυναικών αποτελούν την ακραία μορφή έμφυλης βίας και εκφράζουν σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα φύλα.
Υπογράμμισε ότι οι γυναικοκτονίες δεν εξαρτώνται μόνο από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, αλλά από δομικές κοινωνικές ανισότητες, σεξισμό και πατριαρχικές σχέσεις. Η έμφυλη βία δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά επαναλαμβανόμενο, οικουμενικό και διαχρονικό, επηρεάζοντας όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια. Τόνισε ότι η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα, αλλά είναι κρίσιμη για την απονομή δικαιοσύνης, την πρόληψη και την προστασία των θυμάτων.
Ο ρόλος του φεμινιστικού κινήματος και η ευθύνη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης της Φωτεινής Λαμπρίδη, δημοσιογράφου του tvxs. Όπως επισήμανε, το φεμινιστικό κίνημα έχει συμβάλει καθοριστικά στην ορατότητα της έμφυλης βίας και στην κατοχύρωση του όρου «γυναικοκτονία», απέναντι σε μια δημόσια σφαίρα που συχνά τον αντιμετωπίζει με ειρωνεία ή αμηχανία. Παράλληλα, ανέδειξε τις σοβαρές ευθύνες των ΜΜΕ, τονίζοντας ότι μέρος της δημοσιογραφικής κάλυψης εξακολουθεί να αναπαράγει αφηγήσεις που δικαιώνουν τον δράστη και μετατοπίζουν την ευθύνη στο θύμα, μέσα από πομπώδεις τίτλους, εκτενή και συχνά αχρείαστα ρεπορτάζ και τη χρήση φωτογραφιών που ενισχύουν τον κιτρινισμό. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στην εκπομπή «Παρατηρητήριο Σεξισμού», ένθετο της εκπομπής «Άλλη Διάσταση», ως μια προσπάθεια κριτικής αποτύπωσης και ανάδειξης των σεξιστικών στερεοτύπων στον δημόσιο λόγο.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν πολλοί συνάδελφοι ευρωβουλευτές, η Ελεονώρα Μελέτη (ΝΔ/ ΕΛΚ), η προσωπική κατάθεση της οποίας συγκίνησε τους παρευρισκόμενους, ο Σάκης Αρναούτογλου (S&D/ΠΑΣΟΚ), ο Νίκος Παππάς (Left), η Μαρία Ζαχαρία (Mη εγγεγραμμένη/Πλεύση Ελευθερίας) και ο Λουκάς Φουρλάς (ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), τους οποίους ευχαριστούμε.

Φεμινιστική αλληλεγγύη στις Ιρανές και τον Ιρανικό λαό.

Φεμινιστική αλληλεγγύη στις Ιρανές και τον Ιρανικό λαό

 

Για πάνω από 45 χρόνια, το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ασκεί συστηματική καταστολή κατά του Ιρανικού πληθυσμού. Ωστόσο, οι Ιρανές γυναίκες και άνδρες δεν έχουν σταματήσει ποτέ να υψώνουν με θάρρος τη φωνή τους. Από τις φοιτητικές διαμαρτυρίες του 1999 έως τις εξεγέρσεις του 2009, του 2017 και του 2019, μέχρι το κίνημα «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία» που γεννήθηκε μετά τη δολοφονία της Mahsa Amini το 2022.

 

Τις τελευταίες 2 εβδομάδες μεγάλες διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει στο Ιράν, με αφορμή το αυξανόμενο κόστος ζωής και την γενικότερη οικονομική ασφυξία, αφού το νόμισμα έχει υποτιμηθεί κατά 96% μέσα σε ένα χρόνο, και με αίτημα τη δημοκρατία και την απομάκρυνση του θρησκευτικού καθεστώτος που κυβερνά τη χώρα από το 1979.

 

O Ιρανικός λαός βρίσκεται για άλλη μια φορά μαζικά στους δρόμους για να απαιτήσει ελευθερία και αλλαγή καθεστώτος. Για περισσότερες από 80 ώρες, η χώρα έχει αποκοπεί από τον υπόλοιπο κόσμο, λόγω σχεδόν πλήρους διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο, σύμφωνα με το NetBlocks, έναν οργανισμό που παρακολουθεί και αναφέρει τις διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου και τη λογοκρισία στο διαδίκτυο παγκοσμίως. Απέναντι στις μαζικές διαμαρτυρίες, το καθεστώς αντιδρά με πρωτοφανή βία: τουλάχιστον 2.000 διαδηλωτές έχουν αναφερθεί ως νεκροί, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά, ενώ οι συλλήψεις είναι χιλιάδες, σύμφωνα με την οργάνωση Ιρανικά Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Επιπλέον, οι πολιτικοί κρατούμενοι είναι χιλιάδες, ενώ πολλές γυναίκες κρατούνται ή έχουν εκτελεστεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

 

Το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας του Ιράν, εκφράζοντας τη λαϊκή οργή και απόγνωση, απαιτεί ριζικές αλλαγές, αφού το  σημερινό καθεστώς επενδύει κυρίως στη στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας, για την διαιώνιση της κυριαρχίας του μέσα από τον φόβο και την καταστολή.

 

Το φεμινιστικό κίνημα στο Ιράν ήταν και παραμένει στην πρωτοπορία του αγώνα για δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα και ενάντια στο θρησκευτικό καθεστώς.

 

Η κατάλυση της δημοκρατίας στο Ιράν και η παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Ιρανικού λαού, που οδήγησαν στην εξέγερσή του, δεν μας αφήνουν αδιάφορες.

 

Ως γυναίκες ενεργές στα κινήματα ειρήνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων δηλώνουμε δημόσια την υποστήριξή μας στον αγώνα του Ιρανικού λαού για δημοκρατία, για κοινωνική δικαιοσύνη, για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του:  το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, τα δικαιώματα των γυναικών, των παιδιών, των ΛΟΑΤΚΙ, των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων.

 

Παράλληλα, καταγγέλλουμε απερίφραστα τα κάθε είδους ιμπεριαλιστικά σχέδια ξένων δυνάμεων, που αυτοαποκαλούνται σωτήρες.

 

Δικαίωση στον δίκαιο αγώνα του Ιρανικού λαού

 

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ

 

Βασιλοπούλου Βίκυ, Συν/χος Εκπαιδευτικός, Κοινωνιολόγος

 

Βεντουρη Ζαμπέτα, συνταξιούχος δασκάλα

 

Βωβού Σίσσυ, φεμινίστρια

 

Γεωργάτου Μάνια, Συνταξιούχος  Εκπαιδευτικός Βιολόγος

 

Γκασούκα Μαρία, Ομότιμη Καθηγήτρια Παντεπιστημίου Αιγαίου

 

Ζέρβα Αντωνία, Εκπαιδευτικός, Ιδιοκτήτρια Κέντρου Ξένων Γλωσσών 

 

Θεοδωράτου Καλλέργη Κατερίνα, δικηγόρος

 

Καπερναράκου Κατερίνα , δημοσιογράφος, καλλιτέχνιδα, πρώην πρόεδρος Ελ.Τμήματος, Δ.Αμνηστίας.

 

Καραμεσίνη Μαρία , Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου

 

Κατούφα Ευγενία, Μέλος ΔΕΠΙΣ Χαλανδρίου 

 

Κεχαγιά Σοφία,  εκπαιδευτικός

 

Κιουρή Χαρά, Φυσικός, Γεωπόνος

Κυλάκου Καίτη, Δικηγόρος

Λίλα Μαρία, δημοσιογράφος

 

Μαυρομμάτη Ελένη, Συνταξιούχος γιατρός ΕΣΎ 

 

 

Πετράκη Γεωργία, ομότιμη Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου

 

Πλακάκη Μαρία (Μαρουλίνα), Συνταξιούχος

 

 

Πουρνάρη Μαρία, Πανεπιστημιακός

 

Πριοβόλου Ελένη, Συγγραφέας

 

Ρεπούση Μαρία, ιστορικός, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζάς

 

Σακκά Ιλεανα, πρώην συνδικαλιστικό στέλεχος, φεμινίστρια

 

Σερέτη Ναταλία, κοινωνιολόγος, δημόσια υπάλληλος 

 

Σιάνου Φωτεινή, φεμινίστρια ακτιβίστρια

 

Σταύρου Ελένη, Πολιτική Επιστήμονας, Ιδρυτικό μέλος Κοινωνικής Παρέμβασης Δυτικά, Ιδρυτικό μέλος Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών

 

Στεργίου Ήβη, συνταξιούχος

 

Τζιτζίκου Σοφία, τ.Προεδρος UNICEF Ελλάδας

 

Φωτάκη Έφη , Φωτογράφος / Καθηγήτρια Φωτογραφίας

 

Χατζηνικολάου Κορίνα, Πανεπιστημιακός

 

 

 

 

Δεκατρία χρόνια από τη βάναυση δολοφονία του Σαχζάτ Λουκμάν στα Πετράλωνα

 Στις 17/1/2026 συμπληρώνονται δεκατρία χρόνια από τη βάναυση δολοφονία του Σαχζάτ Λουκμάν στα Πετράλωνα.

Ο φασισμός και το μίσος όπλισαν τα χέρια αυτών που του αφαίρεσαν τη ζωή.

Ο φασισμός και το μίσος που αναβίωσε τότε εξακολουθεί δυστυχώς με διάφορους τρόπους να αναβιώνει και σήμερα.

Ο φασισμός και το μίσος που βάζουν το αρρωστημένο εγώ πάνω από το εμείς.

Ο φασισμός και το μίσος που χτυπούν ανθρώπους με σκούρο δέρμα, άλλη θρησκεία, άλλη πατρίδα.

Ο φασισμός και το μίσος που αύριο ίσως ξεσπάσουν στο γείτονα, τη φίλη, το συνάδελφο.

Τι θα τους εμποδίσει;

Όσο η ενσυναίσθηση λείπει, όσο η κοινωνική αδιαφορία που με ευθύνη των ιθυνόντων γιγαντώνεται, όσο ο φάρος της αλληλεγγύης αργοσβήνει, όσο οι δημοκρατικές αξίες συρρικνώνονται, όσο η παιδεία του λαού καταβαραθρώνεται τόσο το τέρας του φασισμού και του μίσους θα εκτρέφονται.

Ας μην επιτρέψουμε να συμβεί.

Ας μην αφήσουμε τις μέρες Μεσοπολέμου που καθρεφτίζονται στο παρόν μας να οδηγήσουν σε εκατόμβες...

Ας αντισταθούμε,ας αγωνιστούμε, ας ενώσουμε τις φωνές μας ενάντια στο φασισμό και ας θυμηθούμε πάλι τους στίχους του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη, "Αν θέλεις να λέγεσαι Άνθρωπος!..."

Η Οργάνωση Μελών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ανω Πετραλώνων και Θησείου καλεί τους Δημοκρατικούς Πολίτες στις εκδηλώσεις μνήμης που θα πραγματοποιηθούν στην γειτονιά.

Το Σάββατο 17.1 ώρα 2μμ στην συμβολή των οδών Τριών Ιεραρχών και Φυλασίων στα Ανω Πετράλωνα και 3μμ στην Πλατεία Μερκούρη.

Σάββατο 17 Γενάρη στην πορεία από την πλατεία Μερκούρη στις 3μμ για τα 13 χρόνια από τη δολοφονία του μετανάστη εργάτη Σαχζάτ Λουκμάν στα Πετράλωνα.

 

Ανακοίνωση του Κόμματος Τουντέχ της Ιρανικής Αριστεράς για τις εξελίξεις στην χώρα τις τελευταίες ημέρες.

Ανακοίνωση του Κόμματος Τουντέχ Ιράν:

Ζήτω η ηρωική και ασταμάτητη εξέγερση του ιρανικού λαού ενάντια στη δικτατορία του Αλί Χαμενεΐ.

Αγωνιζόμενοι και συνειδητοποιημένοι λαέ, εργάτες και βιοπαλαιστές, ηρωικές γυναίκες, νέοι και θαρραλέοι φοιτητές του Ιράν!

Η λαϊκή διαμαρτυριακή εξέγερση, που ξεκίνησε με διαμαρτυρίες και απεργίες στην αγορά της Τεχεράνης, μέσα σε δεκατρείς ημέρες εξαπλώθηκε ραγδαία σε δεκάδες πόλεις και κωμοπόλεις της χώρας και έθεσε τη δικτατορία που κυβερνά μπροστά σε μια τεράστια πρόκληση.

 Αυτή η λαϊκή διαμαρτυριακή εξέγερση, αντίθετα με τους ισχυρισμούς του δικτάτορα που κυβερνά, δεν είναι κίνημα κατασκευασμένο από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και το γενοκτονικό καθεστώς του Ισραήλ, αλλά είναι άμεσο αποτέλεσμα των καταστροφικών οικονομικών πολιτικών του μεγάλου κεφαλαίου που κυβερνά, καθώς και της διαφθοράς, της ανασφάλειας και της ολοκληρωτικής καταπίεσης που ασκούν οι ηγέτες του καθεστώτος και οι ακόλουθοί τους εναντίον του έθνους. Στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν, επίσης κατά τη διάρκεια της περισσότερο από μισού αιώνα εξουσίας των Παχλεβί, έχουμε δει άλλα παρόμοια παραδείγματα τέτοιας καταπίεσης, διαφθοράς, λεηλασίας και της μοίρας εκείνων των κυβερνήσεων.

Ο ηρωικός αγώνας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων σε δεκάδες πόλεις της χώρας, παρά τις άγριες προσπάθειες του καθεστώτος να καταστείλει αυτόν τον αγώνα, αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η συντριπτική πλειοψηφία του ιρανικού έθνους δεν επιθυμεί τη συνέχιση της σημερινής διεφθαρμένης και αντικαθεστωτικής κυβέρνησης.

 Αυτό το καθεστώς, με την εφαρμογή νεοφιλελεύθερων πολιτικών και της «οικονομικής χειρουργικής», έσπρωξε δεκάδες εκατομμύρια Ιρανούς κάτω από το όριο της φτώχειας και οδήγησε το βιοτικό επίπεδο των εργατών και των άλλων βιοπαλαιστών σε τόσο τραγική κατάσταση, ώστε οι μισθοί και τα εισοδήματά τους δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσης. Το καθεστώς αυτό κατέστρεψε την παραγωγική οικονομία της χώρας και, με τις περιπετειώδεις εξωτερικές πολιτικές του για την «εξαγωγή της Ισλαμικής Επανάστασης» στην περιοχή, έθεσε το Ιράν σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο ξένης παρέμβασης. 

Και εμείς, όπως και οι συντάκτες της ανακοίνωσης των «17 πολιτικών και πολιτών ακτιβιστών», πιστεύουμε ότι «ο δρόμος της απελευθέρωσής μας από τις σημερινές συνθήκες δίνει έμφαση στην πρωτοβουλία και δράση του λαού και στην πραγματοποίηση του δικαιώματος αυτοδιάθεσής του· δρόμος που δεν είναι ούτε συμβιβασμός και συνεργασία με τους τυράννους και την τυραννική κυβέρνηση, ούτε περνά μέσα από πόλεμο και εξάρτηση από ξένες δυνάμεις». 

Μόνο μέσα από ενεργή και αποτελεσματική συνεργασία και αλληλεγγύη όλων των πατριωτικών και ελευθερόφιλων δυνάμεων και των προοδευτικών κοινωνικών δυνάμεων μπορεί να επιτευχθεί αυτό το μέλλον και να πραγματοποιηθεί αυτό το ιδανικό, που αποτελεί απαίτηση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ιρανικού λαού. 

https://www.tudehpartyiran.org/en/2026/01/11/statement-of-the-tudeh-party-of-iran-long-live-the-dynamic-encompassing-and-heroic-uprising-of-the-iranian-people-against-the-dictatorship-of-ali-khamenei/